. हिमालयन रि–इन्स्योरेन्स प्रकरण: दीपक भट्टसहित २० व्यक्ति तथा संस्थाविरुद्ध मुद्दा, रु. ३.४६ अर्ब बिगो माग

काठमाडौं । हिमालयन रि–इन्स्योरेन्स कम्पनीको रकम दुरुपयोग र सम्पत्ति शुद्धीकरण गरेको आरोपमा व्यवसायी दीपक भट्टसहित व्यक्ति तथा कम्पनीविरुद्ध काठमाडौं जिल्ला अदालतमा मुद्दा दर्ता भएको छ। सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागको अनुसन्धानपछि दर्ता भएको मुद्दामा कुल ३ अर्ब ४६ करोड २४ लाख ३५ हजार ४४९ रुपैयाँ बिगो मागदाबी गरिएको छ।

बिहीबार दर्ता भएको मुद्दामा बीमासम्बन्धी कसुरतर्फ १ अर्ब ६९ करोड ८४ लाख ३५ हजार ४४९ रुपैयाँ र सम्पत्ति शुद्धीकरणतर्फ १ अर्ब ७६ करोड ४० लाख रुपैयाँ बिगो माग गरिएको हो। अभियोगपत्रमा प्रतिवादीहरूको बैंक खातामा रहेको रकम तथा उनीहरूको नाममा रहेको सम्पत्ति जफत गर्नसमेत माग गरिएको छ।

यो मुद्दामा हिमालयन रि–इन्स्योरेन्सका तत्कालीन सञ्चालक तथा उच्च व्यवस्थापनका अधिकारी, एलिएन्ट इन्स्योरेन्स ब्रोकर्ससँग सम्बन्धित व्यक्ति र अन्य व्यवसायी तथा कम्पनीलाई प्रतिवादी बनाइएको छ। पछिल्लो विवरणअनुसार मुद्दामा २० व्यक्ति तथा संस्था समेटिएका छन्।

ब्रोकर कमिसनका नाममा रकम भुक्तानी गरेको आरोप

विभागको अभियोगअनुसार हिमालयन रि–इन्स्योरेन्सले एलिएन्ट इन्स्योरेन्स ब्रोकर्स प्रालिलाई पुनर्बीमा ब्रोकर कमिसनका नाममा रकम भुक्तानी गरेको र त्यसरी भुक्तानी भएको रकमको केही हिस्सा अन्य कारोबारमा प्रयोग गरिएको थियो।

अनुसन्धानका क्रममा कम्पनीले जीवन बीमा कम्पनीहरूबाट व्यवसाय प्राप्त गरेको देखाएर २३ करोड ९२ लाख ५ हजार ६४ रुपैयाँ खर्च लेखेको विभागको दाबी छ। विभागले उक्त रकमलाई बीमासम्बन्धी कसुरसँग जोडेको छ।

विभागका अनुसार हिमालयन रि–इन्स्योरेन्सले एलिएन्ट इन्स्योरेन्स ब्रोकर्सलाई विभिन्न मितिमा पेस्कीस्वरूप २८ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरेको देखिएको छ। उक्त रकममध्ये केही वास्तविक कारोबारसँग सम्बन्धित नभएको र आपसी मिलेमतोमा कृत्रिम वित्तीय कारोबार खडा गरेर भुक्तानी गरिएको विभागको निष्कर्ष छ।

अनुसन्धानमा बैंकिङ कारोबार, लेखा अभिलेख, विभिन्न कागजात तथा नियामक निकायबाट प्राप्त विवरण अध्ययन गरिएको थियो। त्यसका आधारमा बीमा व्यवसायबाट प्राप्त रकमको दुरुपयोग र वास्तविक स्रोत लुकाउने कार्य भएको विभागको दाबी छ।

दीपक भट्टसँग ४५ करोड ७ लाख बिगो माग

विभागले व्यवसायी दीपक भट्टविरुद्ध बीमासम्बन्धी कसुर र सम्पत्ति शुद्धीकरण दुवैमा बिगो मागदाबी गरेको छ। बीमासम्बन्धी कसुरमा उनीसँग २३ करोड ९२ लाख ५ हजार ६४ रुपैयाँ र सम्पत्ति शुद्धीकरणतर्फ २१ करोड १५ लाख रुपैयाँ बिगो माग गरिएको छ।

यसरी दुवै कसुर जोड्दा भट्टसँग मात्रै ४५ करोड ७ लाख ५ हजार ६४ रुपैयाँ बिगो मागदाबी गरिएको छ।

अभियोगपत्रअनुसार बीमा व्यवसायबाट प्राप्त रकम दुरुपयोग गरी भट्टसँग सम्बन्धित फक्स ट्राभल्स एन्ड टुर्स प्रालिका नाममा सवारीसाधन खरिद गरिएको थियो। विभागले उक्त कारोबारलाई रकमको स्रोत लुकाउने तथा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी आरोपसँग जोडेको छ।

यसअघि पनि भट्टविरुद्ध सम्पत्ति शुद्धीकरण, सेयर कारोबार र बैंकिङ कसुरसम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएका छन्। गत जेठमा दर्ता भएको अर्को सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दामा उनीसहित ३९ प्रतिवादीविरुद्ध २६ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी बिगो मागदाबी गरिएको थियो। पछिल्लो मुद्दा भने हिमालयन रि–इन्स्योरेन्ससँग सम्बन्धित बीमासम्बन्धी कारोबार र त्यसबाट प्राप्त रकमको कथित दुरुपयोगमा केन्द्रित छ।

एलिएन्टका सञ्चालक र कर्मचारीमाथि पनि आरोप

एलिएन्ट इन्स्योरेन्स ब्रोकर्सकी अध्यक्ष अञ्जना नेपाललाई बीमासम्बन्धी कसुर र सम्पत्ति शुद्धीकरणमा संलग्न रहेको आरोप लगाइएको छ। उनीसँग बीमासम्बन्धी कसुरमा २३ करोड ९२ लाख ५ हजार ६४ रुपैयाँ र सम्पत्ति शुद्धीकरणमा २१ करोड १५ लाख रुपैयाँ बिगो माग गरिएको छ।

त्यस्तै, एलिएन्टसँग सम्बन्धित सुधीरकुमार मल्लिक र आयुष्मा नेपाल भट्टविरुद्ध सम्पत्ति शुद्धीकरणको आरोपमा जनही २१ करोड १५ लाख रुपैयाँ बिगो मागदाबी गरिएको छ।

मनोजकुमार अग्रवाल, सूर्यप्रसाद सिलवाल र फक्स ट्राभल्स एन्ड टुर्स प्रालिविरुद्ध पनि सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी आरोप लगाइएको छ। उनीहरूसँग सम्बन्धित कारोबारमा रकमको स्रोत लुकाउने तथा अन्य कारोबारमा प्रयोग गर्ने कार्य भएको विभागको दाबी छ।

विभागले हिमालयन रि–इन्स्योरेन्सका तत्कालीन प्रमुख कार्यकारी अधिकृत उपासना पौडेल, चन्द्रशेखर राममूर्ति र तत्कालीन कार्यकारी निर्देशक मनिष कुमारलाई पनि बीमासम्बन्धी कसुरमा संलग्न रहेको आरोप लगाएको छ। कम्पनीका सञ्चालक समितिमा रहेका शेखर गोल्छा, अमित मोर, साहिल अग्रवाल, सुवासकुमार झुनझुनवाला, साक्षी वंशल गुप्ता, रोहित गुप्ता, राजीव मोर र शुभेच्छा खरेलसमेत मुद्दामा प्रतिवादी बनाइएका छन्।

यी सबै आरोप विभागको अनुसन्धान र अभियोगपत्रमा आधारित छन्। अदालतबाट दोषी ठहर नभएसम्म प्रतिवादीहरूलाई दोषी मान्न मिल्दैन।

बैंक खातादेखि सम्पत्तिसम्म जफत गर्न माग

अभियोगपत्रमा बिगो असुलीका अतिरिक्त प्रतिवादीहरूको बैंक खातामा रहेको रकम र उनीहरूको नाममा रहेको सम्पत्ति जफत गर्न माग गरिएको छ। अनुसन्धानमा बीमा व्यवसायबाट प्राप्त रकम विभिन्न माध्यम हुँदै अन्य व्यक्तिका खातामा पठाइएको, कम्पनीका नाममा सम्पत्ति खरिद गरिएको र रकमको वास्तविक स्रोत लुकाउने प्रयास भएको विभागको दाबी छ।

यस प्रकरणमा बीमा कम्पनी, पुनर्बीमा ब्रोकर र अन्य व्यवसायसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूबीच भएको वित्तीय कारोबारको वैधानिकता मुख्य प्रश्नका रूपमा उठेको छ। विभागले कारोबारका कागजात, बैंकिङ विवरण र लेखा अभिलेखका आधारमा रकमको प्रवाह तथा प्रयोगबारे निष्कर्ष निकालेको जनाएको छ।

मुद्दा अदालतमा प्रवेश गरेसँगै अब प्रतिवादीमाथि लगाइएका आरोप, बिगोको आधार, कारोबारको वैधानिकता र जफतको मागबारे न्यायिक प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। अदालतको अन्तिम निर्णयपछि मात्रै आरोपको कानुनी टुंगो लाग्नेछ।