नियन्त्रणमुखी नीति र डिजिटल अर्थतन्त्रको टकराव: राइड-शेयरिङमा ‘कालो प्लेट’ को आर्थिक विश्लेषण
yagyambar
- विश्लेषणात्मक टिप्पणी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नयाँ बजेट र आर्थिक ऐनमार्फत सरकारले नेपालको शहरी यातायात र रोजगारीको मेरुदण्ड बनिसकेको दुई पाङ्ग्रे राइड-शेयरिङ क्षेत्रलाई लक्षित गरी एउटा कठोर नीति सार्वजनिक गरेको छ। अबदेखि निजी (रातो प्लेट) का मोटरसाइकल र स्कुटरहरूले व्यापारिक रूपमा राइड-शेयरिङ गर्न नपाउने र उनीहरू अनिवार्य रूपमा भाडाका सवारी साधन (कालो प्लेट) मा रूपान्तरण हुनुपर्ने कानुनी व्यवस्था गरिएको छ। सतहबाट हेर्दा यो निर्णय बजारलाई नियमन गर्ने र करको दायरा बढाउने सामान्य प्रशासनिक कदम जस्तो देखिन्छ। तर, यसको गहिरो आर्थिक र सामाजिक प्रभावलाई केलाउने हो भने, यो नीतिले नेपालको उदीयमान डिजिटल अर्थतन्त्र (Digital Economy) र युवा स्वरोजगारमा गम्भीर संकट...
नेपाली समाजमा ‘फोमो’ (FOMO) को बढ्दो प्रभाव र यसका मनोवैज्ञानिक असरहरू
yagyambar
हातमा स्मार्टफोन, स्क्रिनमा टिकटक, फेसबुक वा इन्स्टाग्रामका रिल्स, अनि मनमा एउटा छुट्टै छटपटी—"संसार कहाँबाट कहाँ पुगिसक्यो, सबैजना कति रमाइलो गरिरहेका छन्, म मात्र पछि परेँ कि?" अचेल नेपाली समाजमा यो मानसिक अवस्था एउटा अदृश्य महामारीका रूपमा फैलिरहेको छ। आधुनिक मनोविज्ञानको भाषामा यसलाई FOMO (Fear of Missing Out) अर्थात् 'केही महत्त्वपूर्ण कुराबाट छुट्ने वा पछि पर्ने डर' भनिन्छ। नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण (NTA) को तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा कुल जनसङ्ख्याको ९९% भन्दा बढीमा मोबाइल इन्टरनेटको पहुँच पुगिसकेको छ भने सक्रिय सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या १ करोड २० लाखभन्दा बढी छ। प्रविधिको यो तीव्र विस्तारसँगै नेपाली समाज द्रुत गतिमा 'डिजिटल लत' तर्फ धकेलिँदा यो 'सिन्ड्रोम'ले...
कर्णाली सरकारको निती तथा कार्यक्रमः कृषि र स्वास्थ्यमा प्राथमिकता
instanewsdesk
सुर्खेत । कर्णाली प्रदेश सरकारको आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरिएको छ । कर्णाली सरकारका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेलले कर्णाली प्रदेशका प्रदेश प्रमुख यज्ञराज जोशीको उपस्थितिमा सरकारको निती तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरे । प्रदेश प्रमुखले सरकारको निति तथा कार्यक्रम प्रदेशसभा प्रस्तुत् गर्ने परम्परा रहेको भए पनि बुधबार कर्णाली प्रदेश सभा बैठकमा प्रदेश प्रमुख अस्वस्थ भए पछि मुख्यमन्त्रीले सरकारको निति तथा कार्यक्रम आफै वाचन गरेका हुन् । आगामी वर्ष २०८३/८४ को लागि कर्णाली प्रदेश सरकारले कृषिमा आत्मनिर्भर बनाउदै निर्यातलाई प्रोत्साहन गर्ने प्राथमिकतासहितको निति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ । त्यस्तै आगामी बर्ष कर्णालीमा शैक्षिक गुणस्तर बिकास गर्ने, स्वास्थ्य सेवा बिस्तार...
बजेटमा एआईलाई प्राथमिकता दिइएको स्वागतयोग्य, कार्यान्वयनमा निजी क्षेत्रसँग सहकार्य बढाउन विज्ञहरूको सुझाव
instanewsdesk
काठमाडौं । एआई एसोसिएसन नेपालका अध्यक्ष तथा मेरो जबका संस्थापक शैलेन्द्रराज गिरीले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) लाई प्राथमिकता दिइनुलाई सकारात्मक कदम भएको बताएका छन्। तर यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि सार्वजनिक–निजी साझेदारी (पीपीपी) मोडललाई अझ स्पष्ट रूपमा अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको उनको भनाइ छ। बुधबार काठमाडौंमा आयोजित ‘नेपाल बजेट २०८३÷८४ सम्बन्धी बहु–सरोकारवाला परामर्श कार्यक्रम’मा बोल्दै गिरीले सरकारले ‘सोभरेन एआई’ को अवधारणालाई बजेटमा समेट्नु स्वागतयोग्य रहेको बताए। उनले एआई, डेटा सेन्टर, कम्प्युटिङ पूर्वाधार तथा सफ्टवेयर व्यवस्थापनजस्ता क्षेत्रमा कार्यान्वयन चुनौतीपूर्ण हुने उल्लेख गरे। उनले सरकारले निजी क्षेत्रलाई सहकार्यमा लिएर स्पष्ट कार्यान्वयन मोडालिटी ल्याउन सके अझ प्रभावकारी हुने धारणा...
जनताको पैसाले चल्ने सञ्चारमाध्यमको प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गरिन्छ : सञ्चारमन्त्री
instanewsdesk
काठमाडौं । सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाले जनताको करबाट सञ्चालित सञ्चारमाध्यमको प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गरिने बताएका छन्। मन्त्रालयद्वारा आयोजित विषयगत समितिको बैठकमा मन्त्री तिमिल्सिनाले लोककल्याणकारी विज्ञापनको नाममा राज्यको ढुकुटीको दुरुपयोग भइरहेको हुनसक्ने भन्दै यसमा गम्भीर प्रश्न उठाएका हुन्। उनले भने, ‘अनुदान वा विज्ञापनको पैसा लिनको लागि मात्रै सञ्चालन हुने रेडियो, टेलिभिजन र पत्रपत्रिकाको प्रभावकारिता कति छ? यस्ता संस्थाले देश र जनतालाई के फाइदा पु¥याएका छन्? यी सबै कुराको एभिडेन्स (प्रमाण) मा टेकेर अध्ययन हुनुपर्छ।’ सरकारले बाँड्ने पैसा जनताको कर भएको उल्लेख गर्दै मन्त्री तिमिल्सिनाले जनताको हित नगर्ने संघसंस्थालाई सरकारी अनुदान दिने छुट नभएको स्पष्ट पारे। उनले भने, ‘कुनै पनि तहको...
नेपालसँगको सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने मोदीको प्रतिबद्धता
instanewsdesk
काठमाडौं । भारत भ्रमणमा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रबी लामिछानेले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग भेटवार्ता गरेका छन् । भेटपछि प्रधानमन्त्री मोदीले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत लामिछानेसँगको तस्बिर सार्वजनिक गर्दै नेपाल–भारत सम्बन्धलाई थप उचाइमा पु¥याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । मोदीले आफ्नो स्टाटसमा लामिछानेसँग भेट गर्न पाएकोमा खुशी व्यक्त गर्दै साझा समृद्धि र उज्ज्वल भविष्यका लागि नजिकबाट सहकार्य गर्ने उनको चाहनालाई आफूले स्वागत गरेको उल्लेख गरेका छन् । उनले नेपाललाई भारतको छिमेकी पहिलो नीतिअन्तर्गत प्राथमिक साझेदारका रूपमा रहेको बताएका छन् । प्रधानमन्त्री मोदीले नेपालसँगको विशेष र बहुआयामिक सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउन भारत प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गर्दै नयाँ सरकारसँग सहकार्य गरेर...

-
कर्णाली सरकारको निती तथा कार्यक्रमः कृषि र स्वास्थ्यमा प्राथमिकता
instanewsdesk | २०८३ जेष्ठ २०, बुधबार २०:१८ -
बजेटमा एआईलाई प्राथमिकता दिइएको स्वागतयोग्य, कार्यान्वयनमा निजी क्षेत्रसँग सहकार्य बढाउन विज्ञहरूको सुझाव
instanewsdesk | २०८३ जेष्ठ २०, बुधबार २०:१३ -
जनताको पैसाले चल्ने सञ्चारमाध्यमको प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गरिन्छ : सञ्चारमन्त्री
instanewsdesk | २०८३ जेष्ठ २०, बुधबार १७:३३ -
नेपालसँगको सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने मोदीको प्रतिबद्धता
instanewsdesk | २०८३ जेष्ठ २०, बुधबार १७:३१
बजेटमा एआईलाई प्राथमिकता दिइएको स्वागतयोग्य, कार्यान्वयनमा निजी क्षेत्रसँग सहकार्य बढाउन विज्ञहरूको सुझाव
जनताको पैसाले चल्ने सञ्चारमाध्यमको प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गरिन्छ : सञ्चारमन्त्री
नेपालसँगको सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने मोदीको प्रतिबद्धता
राजनीति
अर्थ


