“सिङ पलाउँदैन, पुच्छर आउँदैन” सरकार बदलिए, बजेट र मौद्रिक नीति फेरिए— लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबल सधैँ किन कमजोर?
नेपालमा लगानीको वातावरण अनुकूल नभएको, व्यवसाय सञ्चालनका क्रममा अनेकौँ प्रक्रियागत झन्झट र अवरोध सामना गर्नुपरेको गुनासो उद्यमी तथा व्यवसायीहरूले लामो समयदेखि गर्दै आएका छन्। झन्झटिलो दर्ता तथा नवीकरण प्रक्रिया, एकद्वार प्रणालीको कमजोर कार्यान्वयन, कर्मचारीतन्त्रको ढिलासुस्ती, नीतिगत अस्थिरता, जग्गा प्राप्ति तथा वातावरणीय मूल्याङ्कनमा देखिने जटिलता, न्यूनतम लगानीको सीमा र मुनाफा फिर्ता लैजाने प्रक्रियासम्मका समस्या स्वदेशी तथा विदेशी लगानीकर्ताले उठाउँदै आएका साझा सरोकार हुन्। यी गुनासा नयाँ होइनन्। २०४६ सालपछि राजनीतिक व्यवस्था परिवर्तन भए, सरकारहरू फेरिए र आर्थिक समृद्धिका अनेकौँ प्रतिबद्धता व्यक्त भए। तर लगानी, उद्यमशीलता र आर्थिक विकासका लागि आवश्यक प्रशासनिक सहजता तथा प्रक्रियागत सुधारको प्रश्न भने पटक–पटक दोहोरिइरह्यो। हिजो पनि...
किन कमजोर छ लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबल?: मनोज पौडेल
मनोज पौडेलका ५ प्रमुख निष्कर्ष १. नीतिगत अनिश्चितता: मैले बुझ्दा लगानीकर्ताले नेपालमा सबैभन्दा बढी हिसाब गर्ने कुरा करको दर वा प्रक्रियाको ढिलाइ होइन, भइसकेको निर्णय उल्टिने सम्भावना हो । कर, जग्गा, विदेशी मुद्रा वा सेयर हस्तान्तरणका नियम आयोजनाको बीचमा फेरिएका उदाहरण धेरै छन् । त्यस्तो हरेक घटना एउटा आयोजनामा सीमित रहँदैन, पछि आउने सबै लगानीकर्ताको जोखिम-हिसाबमा थपिन्छ । समाधान नयाँ कानुन होइन, भइसकेका निर्णय र सम्झौता लागू हुन्छन् भन्ने विश्वास हो । २. निर्णय गर्ने साहसको अभाव: हाम्रो प्रणालीमा निर्णय नगर्दा कसैलाई सजाय हुँदैन, तर निर्णय गरेर गल्ती भए व्यक्तिगत रूपमा जवाफ दिनुपर्छ । त्यसैले फाइल समिति, अध्ययन र कानुनी...
किन कमजोर छ लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबल? : गजेन्द्र बुढाथोकी
गजेन्द्र बुढाथोकीका ५ प्रमुख निष्कर्ष १. लगानी प्रवद्धर्नको सिलसिलामा मुख्यतया सरकारको बुझाइ नै कमजोर रहेको देखियो । अहिलेको जस्तो हचुवा निर्णय प्रक्रियाले कुनै पनि लगानीकर्ताहरू आकर्षित हुन सक्दैनन् । लगानीकर्ताहरू आफ्नो लगानीको सुरक्षालाई मुख्य विषयवस्तु मान्दछन् । जेन्जी आन्दोलनपछि लगानीकर्ताहरूले नेपालमा लगानी सुरक्षा नभएको महसुस गरेका छन् । जसलाई विश्वासमा लिनको लागि सरकारका प्रयासहरु कमजोर देखिए । २. नेपाली निजी लगानीकर्ताहरू निकै लामो समयदेखि पर्ख र हेरको अवस्थामा थिए । खासगरि कोभिड महामारीपछि लगानी परिचालनका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशहरूले पनि विशिष्ट भूमिका खेल्दै आए । यस्तो अवस्थामा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय दुवै लगानीकर्ताहरू आफ्नो लगानी होल्ड गरेर स्थिति राम्रो हुन्छ र निर्णय...
किन कमजोर छ लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबल?: निरज गिरी
निरज गिरीका ५ प्रमुख निष्कर्ष १. बजारमा संस्थागत लगानीकर्ताहरुको न्युन उपस्थिति तथा भएका संस्थागत लगानीकर्ता जस्तै नागरिक लगानी कोष, कर्मचारी संचय कोष, सामाजिक सुरक्षाकोष जस्ता संस्थाहरुको लगानी निर्देशिकाहरुलाई असाध्यै संकूचित बनाइएको कारणले लगानी गर्न सहज नभएको । २.संस्थागत बाहेकका ठुला लगानीकर्ताहरु हाल बजारमा भएका छानबीन तथा अन्य प्रकारका काम कारवाहीका कारण सशंकीत अवस्थामा रहेकोले लगानी गर्न डराईरहेकोमा सरकारले नीतिगत छुट भन्दापनि त्यस्ता लगानीकर्ताहरुलाई आस्वस्त बनाउनुपर्ने । ३. बजारको मुख्य तत्व सुचिकृत संगठीत संस्थाहरुको राम्रो प्रर्दशन तथा लाभाशंको सम्भावना रहेकोमा हाल नेप्सेमा सुचिकृत संगठित संस्थाहरुको वित्तिय अवस्था लगानीकर्ताहरुले अपेक्षा गरे अनुरुप नरहनु । ४. पुरानो कानुनहरु जस्तै धितोपत्र ऐन २०६३ मा...
किन कमजोर छ लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबल?:राजेश उपाध्याय
राजेश उपाध्यायका ५ प्रमुख निष्कर्ष १. उपभोग्य मागमा भारी गिरावट र जनसाङ्ख्यिक सङ्कट: युवा जनशक्ति वैदेशिक रोजगार र अध्ययनका लागि तीव्र रूपमा बाहिरिनुका साथै जनसंख्या वृद्धिदर घट्दा आन्तरिक बजारमा वस्तु तथा सेवाको माग ह्वात्तै घटेको छ। बजारमा ग्राहक र माग नै नभएपछि उद्योगी-व्यवसायीहरू नयाँ लगानी गर्न वा भइरहेको व्यवसाय विस्तार गर्न निरुत्साहित भएका छन्। २. खर्चयोग्य आम्दानी (Disposable Income) मा कमी: बैंकको ब्याजदरमा आएको भारी गिरावट, घरभाडा तथा घरजग्गाबाट हुने आम्दानीमा मन्दी, र कम्पनीहरूले दिने लाभांश (Dividend) घटेका कारण सर्वसाधारणको खर्च गर्न सक्ने क्षमता खुम्चिएको छ। सर्वसाधारणसँग हातमा पर्याप्त पैसा नहुँदा बजारमा खरिद बिक्री सुस्त भई लगानीको वातावरण अझ कमजोर...
किन कमजोर छ लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबल?: कमलेश कुमार अग्रवाल
कमलेश कुमार अग्रवालका ५ प्रमुख निष्कर्ष १. कोभिडपछिको कमजोर आर्थिक व्यवस्थापन र संकुचन: सरकारले पर्याप्त मूल्यांकन नगरी अपनाएको संकुचित वित्त र मौद्रिक नीतिका कारण व्यापार-व्यवसाय विस्तारमा रोक लाग्यो, जसले गर्दा १ लाख ५० हजारभन्दा बढी उद्यमी-व्यवसायीहरू कालोसूचीमा पर्ने स्थिति सिर्जना भयो। यसले गर्दा सम्पूर्ण उद्यमी व्यवसायीहरूको रिस्क बिएरिङ्ग क्यपासिटी न्यून हुन् गयो, त्यसैले पुँजी निर्माण हुने वातावरणको सहजीकरण हुनुपर्छ| २.पुर्ख्यौली सम्पत्ति र नगद कारोबारमा अन्योल र त्रास: सम्पत्ति शुद्धीकरण ऐन आउनुअघिको कृषि, उद्योग, ब्यापार र पुर्ख्यौली सम्पत्तिलाई राज्यले प्रणालीगत रूपमा अभिलेखीकरण नगर्दा र स्पष्ट नीति नहुँदा वर्षौंदेखिको वैध सम्पत्तिमाथि पनि छानबिन र धरपकडको भय सिर्जना भई लगानीकर्तामा मनोवैज्ञानिक त्रास पैदा भएको...
