काठमाडौं । प्रत्येक वर्ष जुन १२ मा विश्वभर विश्व बालश्रम विरुद्ध दिवस मनाइन्छ । बालबालिकालाई श्रम शोषणबाट मुक्त गराई शिक्षा, स्वास्थ्य, सुरक्षा तथा सम्मानजनक बाल्यकाल सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिन्छ । बालबालिका शारीरिक, मानसिक तथा भावनात्मक रूपमा पूर्ण परिपक्व नहुने भएकाले उनीहरूलाई श्रममा लगाउनु बालअधिकारको गम्भीर उल्लंघन भएको मानिन्छ । गरिबी, अशिक्षा, बेरोजगारी, सामाजिक असमानता तथा कमजोर सामाजिक सुरक्षाका कारण अझै पनि धेरै बालबालिका श्रममा संलग्न हुन बाध्य भएका छन् । बालश्रमका कारण उनीहरूको शिक्षा प्रभावित हुनुका साथै स्वास्थ्य, सुरक्षा र समग्र भविष्यमा नकारात्मक असर पर्ने गरेको छ । जोखिमयुक्त श्रममा संलग्न बालबालिकाले शारीरिक तथा मानसिक शोषणसमेत भोग्नुपर्ने...

काठमाडौँ । बालश्रम भन्नासाथ धेरैको दिमागमा अझै पनि इँटाभट्टा, होटल, रेष्टुरेन्ट क्षेत्रमा काम गर्ने वा सडकमा श्रम गर्ने बालबालिकाको दृश्य आउँछ । तर प्रविधिको विस्तारसँगै बालश्रमको स्वरूप पनि परिवर्तन हुँदै गएको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा घरभित्रै मोबाइल र इन्टरनेटमार्फत गरिने ‘डिजिटल बालश्रम’ एक नयाँ र कम देखिने चुनौतीका रूपमा देखा पर्न थालेको छ । नयाँ स्वरूपको श्रममा बालबालिकालाई मोबाइल चलाउन, भिडियो बनाउन, सामाजिक सञ्जालमा सामग्री पोस्ट गर्न वा अनलाइन काममा सहायकको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । बाहिरबाट हेर्दा यो सामान्य डिजिटल गतिविधि जस्तो देखिए पनि धेरै अवस्थामा यसले बालबालिकाको समय, शिक्षा र मानसिक विकासमा असर पारिरहेको नै हुन्छ । विशेषगरी युट्युब,...