निक्षेपको ब्याजदर घट्ने क्रम सुस्त, अब कटौतीको ठाउँ साँघुरिँदै

असोजमा व्यक्तिगत मुद्दतीको औसत अधिकतम ब्याजदर ४.०८ प्रतिशतमा झर्‍यो; २० मध्ये अधिकांश बैंकले भदौकै दरलाई निरन्तरता दिए

काठमाडौँ — बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता रहे पनि कर्जाको माग बढ्न नसकेपछि लामो समयदेखि घट्दै आएको निक्षेपको ब्याजदर अब स्थिरतातर्फ देखिएको छ। असोजका लागि २० वाणिज्य बैंकले सार्वजनिक गरेको ब्याजदरमा अधिकांशले भदौकै दरलाई निरन्तरता दिएका छन्।

असोजमा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदरको औसत ४.०८९५ प्रतिशतमा झरेको छ। भदौमा यस्तो औसत ४.१३६ प्रतिशत थियो। एक महिनामा औसत ब्याजदर ०.०४६५ प्रतिशत बिन्दुले घटेको हो।

संस्थागत मुद्दती निक्षेपको औसत अधिकतम ब्याजदर पनि भदौको ३.०८१ प्रतिशतबाट घटेर असोजमा ३.०६६५ प्रतिशतमा आएको छ। संस्थागततर्फ औसत दर ०.०१४५ प्रतिशत बिन्दुले घटेको हो।

बैंकिङ प्रणालीमा लगानीयोग्य रकम पर्याप्त रहेकाले निक्षेप तान्न ब्याजदर बढाउनुपर्ने दबाब बैंकहरूमा छैन। अर्कोतर्फ कर्जाको माग अपेक्षित रूपमा नबढ्दा बैंकहरूले थप निक्षेप आकर्षित गर्न उच्च ब्याज दिनुपर्ने अवस्था पनि देखिएको छैन।

यही कारण पछिल्ला महिनामा बैंकहरूले निक्षेपको ब्याजदर क्रमशः घटाउँदै आएका थिए। तर ब्याजदर निकै तल झर्दै गएपछि थप कटौती गर्दा निक्षेपकर्तालाई असर पर्न सक्ने जोखिम बढेको छ। त्यसैले असोजमा अधिकांश बैंकले ब्याजदर यथावत् राखेका छन्।

एभरेस्टले सबैभन्दा धेरै घटायो

असोजमा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर सबैभन्दा धेरै एभरेस्ट बैंकले घटाएको छ। बैंकले भदौको ४.०५ प्रतिशतबाट ०.५५ प्रतिशत बिन्दुले घटाएर असोजमा ३.५० प्रतिशत कायम गरेको छ।

एभरेस्टले संस्थागत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर पनि ३.५० प्रतिशतबाट घटाएर ३.२५ प्रतिशतमा झारेको छ।

नबिल बैंकले व्यक्तिगत मुद्दतीको अधिकतम ब्याजदर ४.५५ प्रतिशतबाट ४.२५ प्रतिशतमा झारेको छ। संस्थागत निक्षेपतर्फ भने ३.०१ प्रतिशतकै दरलाई निरन्तरता दिएको छ।

स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकले व्यक्तिगत मुद्दतीको ब्याजदर ३.८० प्रतिशतबाट घटाएर ३.७५ प्रतिशत तथा कुमारी बैंकले ३.७६ प्रतिशतबाट ३.७३ प्रतिशत कायम गरेका छन्।

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलले संस्थागत मुद्दतीको अधिकतम ब्याजदर ३ प्रतिशतबाट घटाएर २.७५ प्रतिशतमा झारेको छ। व्यक्तिगततर्फ भने ३.८५ प्रतिशतकै दर कायम गरेको छ।

सानिमाले संस्थागततर्फ ब्याज बढायो

असोजमा संस्थागत निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर बढाउने बैंक सानिमा मात्रै देखिएको छ। बैंकले भदौको ३.३० प्रतिशतबाट ०.२१ प्रतिशत बिन्दुले बढाएर ३.५१ प्रतिशत पुर्‍याएको छ।

व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपतर्फ भने सानिमाले ४.५० प्रतिशतकै दरलाई निरन्तरता दिएको छ।

प्रभुको व्यक्तिगत मुद्दतीमा सबैभन्दा बढी

असोजमा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा सबैभन्दा बढी अधिकतम ब्याजदर प्रभु बैंकले ४.५५ प्रतिशत कायम गरेको छ। माछापुच्छ्रे बैंक, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक, एनएमबी बैंक र सानिमा बैंकले ४.५० प्रतिशत ब्याजदर दिने भएका छन्।

कृषि विकास बैंक र नेपाल बैंकले व्यक्तिगत मुद्दतीमा ४.१५ प्रतिशत तथा नेपाल एसबीआई बैंकले ४.१० प्रतिशत ब्याजदर कायम गरेका छन्।

प्राइम कमर्सियल बैंक, ग्लोबल आईएमई बैंक, एनआईसी एसिया बैंक, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, लक्ष्मी सनराइज बैंक र हिमालयन बैंकले व्यक्तिगत मुद्दतीमा ४ प्रतिशत ब्याजदर कायम गरेका छन्।

सिद्धार्थ बैंकको व्यक्तिगत मुद्दतीको अधिकतम ब्याजदर ३.७६ प्रतिशत, कुमारीको ३.७३ प्रतिशत र सिटिजन्सको ३.८५ प्रतिशत छ।

संस्थागत मुद्दतीतर्फ प्रभु बैंकको अधिकतम ब्याजदर २.७५ प्रतिशत, माछापुच्छ्रेको ३ प्रतिशत तथा नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक र एनएमबी बैंकको ३.५० प्रतिशत छ। सानिमाको संस्थागततर्फको दर ३.५१ प्रतिशत पुगेको छ।

ब्याजदर थप घटाउने ठाउँ साँघुरिँदै

बैंकहरूले लामो समयदेखि निक्षेपको ब्याजदर घटाउँदै आएकाले अब थप कटौती गर्ने ठाउँ साँघुरिँदै गएको छ। बैंकिङ प्रणालीमा पैसा पर्याप्त भए पनि ब्याजदर अत्यधिक घटाउँदा निक्षेपकर्ता बैंकमा पैसा राख्न निरुत्साहित हुन सक्ने जोखिम हुन्छ।

विशेषगरी बचत र छोटो अवधिको मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर तल्लो सीमातिर पुगेपछि लामो अवधिको मुद्दतीमा समेत अत्यधिक कम ब्याजदर कायम गर्दा निक्षेप संकलनमा असर पर्न सक्छ। यही कारण बैंकहरूले ब्याजदर थप घटाउनुभन्दा स्थिर राख्न थालेका हुन्।

हाल नीतिगत दर ४.५० प्रतिशत, स्थायी निक्षेप सुविधा दर २.७५ प्रतिशत र बैंकदर ६ प्रतिशत छ।

अहिले बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त लगानीयोग्य रकम रहेकाले निक्षेपका लागि ब्याजदर बढाउने प्रतिस्पर्धा छैन। तर कर्जाको माग बढेर बैंकिङ प्रणालीमा रहेको अतिरिक्त तरलता कर्जामा जान थालेमा अवस्था परिवर्तन हुन सक्छ।

कर्जाको माग बढेमा बैंकहरूलाई थप निक्षेप जुटाउन ब्याजदर बढाउनुपर्ने दबाब आउन सक्छ। अहिले भने पर्याप्त तरलता, कमजोर कर्जाको माग र निक्षेपको ब्याजदर तल्लो सीमातिर पुगेको अवस्थाका कारण ब्याजदर घट्ने क्रम सुस्त भएको देखिन्छ।

असोजमा २० वाणिज्य बैंकको व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदरको औसत ४ प्रतिशत हाराहारी र संस्थागत निक्षेपको औसत ३ प्रतिशत हाराहारीमा सीमित भएको छ। अधिकांश बैंकले भदौकै दरलाई निरन्तरता दिएपछि निक्षेपको ब्याजदरमा ठूलो उतारचढाव देखिएको छैन।