instanewsdesk | प्रकाशित मिति: २०८३ श्रावण २९, शुक्रबार ०८:००काठमाडौं । प्रभु बैंक लिमिटेड आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमाससम्ममा २४ करोड १२ लाख रुपैयाँ खुद घाटामा गएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ८७ करोड २३ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको बैंकको वित्तीय प्रदर्शनमा यसपटक खराब कर्जा र त्यसबापत गरिएको उच्च कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापनले ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ।
बैंकले सार्वजनिक गरेको चौथो त्रैमासिक अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार समीक्षा अवधिमा खुद ब्याज आम्दानी भने उल्लेख्य बढेको छ। बैंकले ९ अर्ब २६ करोड रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी गरेको छ, जुन अघिल्लो आवको ७ अर्ब १९ करोड रुपैयाँको तुलनामा २ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ बढी हो।
तर ब्याज आम्दानीमा भएको सुधारले मात्रै बैंकको समग्र वित्तीय अवस्था सुधार्न सकेन। बैंकको खुद सञ्चालन आम्दानी अघिल्लो आवको ८ अर्ब १६ करोड रुपैयाँबाट घटेर ७ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यस्तै, सञ्चालन मुनाफा १ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँबाट घटेर १ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँमा झरेको छ।
बैंकको वित्तीय प्रदर्शनमा सबैभन्दा ठूलो दबाब कर्जा गुणस्तरमा देखिएको छ। एक वर्षको अवधिमा बैंकको निष्क्रिय कर्जा (NPL) अनुपात ७.०१ प्रतिशतबाट बढेर १५.५५ प्रतिशत पुगेको छ। अर्थात् बैंकले प्रवाह गरेको कुल कर्जामध्ये निष्क्रिय कर्जाको हिस्सा एक वर्षमै दोब्बरभन्दा बढी भएको छ।
खराब कर्जाको यस्तो उच्च अनुपातले कर्जा असुली, सम्पत्तिको गुणस्तर तथा आगामी नाफामाथि थप दबाब सिर्जना गर्ने जोखिम बढाएको छ। बैंकले समेत समीक्षा अवधिमा नाफा तथा सञ्चित रिजर्भमा आएको गिरावटको प्रमुख कारण कर्जा नोक्सानीबापत गरिएको उच्च प्रावधान रहेको जनाएको छ।
घाटामा गएसँगै बैंकको प्रतिशेयर आम्दानी (EPS) १ रुपैयाँ २ पैसा ऋणात्मक भएको छ। बैंकको प्रतिशेयर नेटवर्थ १४० रुपैयाँ ९२ पैसा कायम हुँदा तरलता अनुपात ४३.२२ प्रतिशत रहेको छ।
बैंकका अनुसार बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता रहे पनि कर्जा विस्तार सुस्त छ। साथै, ब्याजदर घट्दो क्रममा रहेकाले व्यवसाय विस्तारसँगै कर्जा गुणस्तर व्यवस्थापन पनि चुनौतीपूर्ण बनेको छ।
यसरी खुद ब्याज आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि भए पनि बढ्दो खराब कर्जा र त्यसबापतको उच्च प्रावधानले प्रभु बैंकको नाफालाई उल्टै घाटामा धकेलेको देखिन्छ। आगामी दिनमा बैंकका लागि खराब कर्जा नियन्त्रण, असुली सुधार र कर्जा गुणस्तर व्यवस्थापन मुख्य चुनौतीका रूपमा देखिएका छन्।
प्रभु बैंकको वितरणयोग्य नाफा पनि ऋणात्मक अवस्थामा पुगेको छ। समीक्षा अवधिसम्म वितरणयोग्य नाफा ६ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक रहेको छ।
बैंकको रिटेन्ड अर्निङ पनि ६ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक छ। यद्यपि बैंकको रिजर्भ भने १२.९८ प्रतिशतले बढेर १५ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
यसले बैंकले तत्काल लाभांश वितरण गर्न सक्ने अवस्थामा सुधार आउन अझै कर्जा असुली र नाफा पुनरुत्थान आवश्यक रहेको देखाउँछ।
बैंकको निक्षेप संकलनमा सामान्य वृद्धि भएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ३ खर्ब ४२ करोड रुपैयाँ रहेको निक्षेप समीक्षा अवधिमा बढेर ३ खर्ब ४८ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ।
तर कर्जा प्रवाह भने घटेको छ। अघिल्लो आवमा २ खर्ब २५ अर्ब रुपैयाँ रहेको कर्जा समीक्षा अवधिमा घटेर २ खर्ब १४ अर्ब रुपैयाँमा आएको छ।
निक्षेप बढिरहँदा कर्जा विस्तार घट्नुले बैंकमा उपलब्ध स्रोतको प्रभावकारी परिचालन चुनौतीपूर्ण रहेको संकेत गर्छ। बैंकले पनि बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता, कमजोर कर्जा विस्तार र घट्दो ब्याजदरको अवस्थालाई चुनौतीका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
बैंक व्यवस्थापनले आगामी आर्थिक वर्षमा निष्क्रिय कर्जा असुली तथा नियमितीकरणलाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखेको छ। वर्गीकृत कर्जाको पुनरावलोकन गरी असुलीका लागि सम्भावित उपाय अघि बढाउने रणनीति बैंकले लिएको छ।
त्यस्तै, व्यवसाय विस्तारमा विविधीकरण, सञ्चालन तथा व्यावसायिक प्रक्रियामा सुधार, जोखिम व्यवस्थापन र ग्राहक सेवाको गुणस्तर अभिवृद्धिलाई समेत प्राथमिकता दिइने बैंकले जनाएको छ।
बैंकले नयाँ उत्पादन तथा सेवा सञ्चालन गर्ने, ग्राहकको आवश्यकता र रुचिअनुसार बैंकिङ सुविधा विस्तार गर्ने तथा वैकल्पिक सेवा माध्यममार्फत गैरब्याज आम्दानी बढाउने रणनीति अघि सारेको छ।
प्रभु बैंकको पछिल्लो वित्तीय विवरणले ब्याज आम्दानी बढे पनि खराब कर्जाको तीव्र वृद्धिले नाफा उल्ट्याउन नसकेको देखाएको छ। १५.५५ प्रतिशतको एनपीएल बैंकका लागि तत्काल सम्बोधन गर्नुपर्ने मुख्य वित्तीय चुनौती बनेको छ।
निक्षेप बढेको तर कर्जा घटेको अवस्थामा बैंकले नयाँ व्यवसाय विस्तारसँगै विद्यमान कर्जाको गुणस्तर सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छ। निष्क्रिय कर्जा असुलीमा सफलता हासिल गर्दै कर्जा नोक्सानी प्रावधान घटाउन सके मात्रै वितरणयोग्य नाफा र बैंकको समग्र वित्तीय अवस्थामा दिगो सुधार आउने देखिन्छ।
प्रभु बैंकले शाखा विस्तारसँगै सञ्चालन जोखिम, निष्क्रिय कर्जा असुली, गैरब्याज आम्दानी वृद्धि र सूचना प्रविधि जोखिमलाई प्रमुख आन्तरिक चुनौतीका रूपमा लिएको छ। कर्मचारीको क्षमता विकास र कारोबार प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाउने आवश्यकता पनि बैंकले औँल्याएको छ।
बाह्यतर्फ बैंकिङ क्षेत्रमा बढ्दो प्रतिस्पर्धा, राजनीतिक तथा सामाजिक अस्थिरता, कानुनी–नियामकीय परिवर्तन र भूराजनीतिक तनावलाई चुनौती मानिएको छ। तेल तथा वस्तुको मूल्य, मुद्रास्फीति, विदेशी विनिमय, रेमिट्यान्स र कर्जा मागमा पर्न सक्ने असरप्रति बैंक सचेत देखिएको छ।
आगामी दिनमा बैंकले निष्क्रिय कर्जा तथा उठ्न बाँकी ब्याज असुली, कर्जा गुणस्तर सुधार, जोखिम व्यवस्थापन र डिजिटल बैंकिङ विस्तारलाई प्राथमिकता दिने भएको छ। नयाँ बैंकिङ उत्पादन तथा सेवा विस्तार, वैकल्पिक माध्यमबाट गैरब्याज आम्दानी बढाउने र तरलता तथा विदेशी विनिमय व्यवस्थापनलाई सावधानीपूर्वक अघि बढाउने रणनीति बैंकले लिएको छ।
