नेपालको पर्यटन बजारमा स्रोत मुलुक फेरिँदै, अमेरिकाबाट पर्यटक आगमन बढ्दा भारतबाट घट्यो

अक्टोबरमा अमेरिकाबाट सबैभन्दा धेरै पर्यटक आउँदा भारतबाट आउनेको संख्या एक महिनामै करिब ३० प्रतिशत घट्यो, चीन र अस्ट्रेलियाबाट भने उल्लेख्य वृद्धि

काठमाडौं । नेपालको पर्यटन बजारमा पर्यटक आउने प्रमुख स्रोत मुलुकको समीकरण बदलिन थालेको छ । लामो समयदेखि भारत र चीनलाई प्रमुख स्रोत बजारका रूपमा हेरिँदै आएकोमा सन् २०२६ को अक्टोबरमा अमेरिकाबाट सबैभन्दा धेरै पर्यटक नेपाल आएका छन् । भारतबाट आउने पर्यटकको संख्या भने अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको तुलनामा करिब ३० प्रतिशत घटेको छ ।

नेपाल पर्यटन बोर्डको तथ्यांकअनुसार अक्टोबरमा अमेरिकाबाट १७ हजार ४ सय ३७ जना पर्यटक नेपाल आएका छन् । यो महिनाको कुल पर्यटक आगमनको १३.१३ प्रतिशत हो । भारतबाट १२ हजार ९७ र चीनबाट ११ हजार ६ सय ९५ जना आएका छन् । बेलायत र अस्ट्रेलिया क्रमशः चौथो र पाँचौँ स्थानमा छन् ।

अक्टोबर २०२५ मा भारतबाट १७ हजार २ सय ९८ जना पर्यटक आएका थिए । यस वर्ष सोही महिनामा यो संख्या घटेर १२ हजार ९७ मा सीमित भएको छ । यसको विपरीत अमेरिकाबाट आउने पर्यटक करिब ३१ प्रतिशत र चीनबाट आउने पर्यटक करिब ७३ प्रतिशत बढेका छन् । अस्ट्रेलियाबाट आउने पर्यटकको संख्या पनि करिब ५१ प्रतिशतले बढेको छ ।

यसले नेपालको पर्यटन बजारमा एउटै वा सीमित स्रोत मुलुकमा निर्भर नभई अन्य बजारको योगदान बढिरहेको संकेत गर्छ । विशेषगरी अमेरिका, चीन, अस्ट्रेलिया र युरोपेली मुलुकबाट हुने आगमनले नेपालको पर्यटन बजारको आधार विस्तार भइरहेको देखाउँछ । तर, एक महिनाको तथ्यांकका आधारमा दीर्घकालीन प्रवृत्ति निष्कर्ष निकाल्न भने पर्याप्त हुँदैन ।

अक्टोबरमा युरोपबाट सबैभन्दा धेरै ३९ हजार ८ सय ७७ जना पर्यटक आएका छन् । एसियाका अन्य मुलुकबाट २७ हजार ४०, दक्षिण एसियाबाट २४ हजार ५३ र अमेरिकी महादेशबाट २१ हजार २ सय ७० जना आएका छन् । क्षेत्रगत तथ्यांकले पनि नेपालको पर्यटनमा युरोप र अमेरिकी बजारको उल्लेख्य उपस्थिति देखाउँछ ।

अक्टोबरमा कुल १ लाख ३२ हजार ८ सय १४ जना विदेशी पर्यटक नेपाल आएका छन् । यो सन् २०२५ को सोही महिनाको तुलनामा ३.४ प्रतिशत बढी हो । सेप्टेम्बरको तुलनामा भने पर्यटक आगमन ५०.५ प्रतिशत बढेको छ । शरद् ऋतुमा पदयात्रा, पर्वतारोहण र अन्य पर्यटकीय गतिविधिका लागि अनुकूल मौसम हुने भएकाले अक्टोबरमा आगमन बढ्ने गर्छ ।

पहिलो १० महिनामा भने हवाई मार्गबाट नेपाल आउने विदेशी पर्यटकको संख्या १० लाख ८ हजार ६ सय १६ पुगेको छ । अब बाँकी दुई महिनाको आगमनले सन् २०२६ को वार्षिक पर्यटक संख्या निर्धारण गर्नेछ ।

पर्यटकको संख्या बढ्नु सकारात्मक भए पनि स्रोत बजारको बदलिँदो अवस्थाले पर्यटन प्रवर्द्धनको रणनीतिमा पनि विविधता आवश्यक देखाएको छ । भारतबाट आउने पर्यटकको गिरावट र अन्य बजारबाट भइरहेको वृद्धिलाई ध्यानमा राखेर नेपालले बजारअनुसार प्रवर्द्धन, हवाई सम्पर्क र पर्यटकीय सेवाको रणनीति बनाउनुपर्ने देखिन्छ ।