भोटेकोशी–त्रिशूली बाढीको २० अर्ब ९० करोडको बीमा दाबी, भुक्तानी ८२ करोड मात्रै

१८ निर्जीवन बीमा कम्पनीमा २ हजार ४९१ दाबी, सम्पत्ति बीमामा सबैभन्दा बढी रकम

काठमाडौं । गत भदौ १० गते भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीबाट भएको क्षतिबापत निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूमा २० अर्ब ९० करोड ४९ लाख रुपैयाँ बराबरको बीमा दाबी परेको छ। नेपाल बीमा प्राधिकरणको असोज ३० गतेसम्मको अद्यावधिक तथ्यांकअनुसार १८ वटा निर्जीवन बीमा कम्पनीमा २ हजार ४९१ वटा दाबी परेका हुन्। तीमध्ये हालसम्म ८२ करोड १३ लाख ९० हजार रुपैयाँ भुक्तानी भएको विवरण छ। भुक्तानी रकममा अग्रिम भुक्तानीसमेत समावेश छ।

बाढीले नदी किनारका घर, होटल, व्यवसाय तथा सवारीसाधनमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। तिब्बतबाट रसुवा हुँदै नेपाल प्रवेश गरेको बाढीले भोटेकोशी र त्रिशूली नदी आसपासका बस्ती तथा भौतिक संरचनामा क्षति पुर्‍याएपछि बीमा कम्पनीहरूमा दाबी परेको हो।

बीमा प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार दाबी रकमका आधारमा सम्पत्ति बीमा सबैभन्दा अगाडि छ। यस शीर्षकमा ५७६ वटा दाबी परेको र त्यसको अनुमानित रकम ९ अर्ब ५६ करोड ३५ लाख रुपैयाँ छ। इन्जिनियरिङ तथा ठेकेदार जोखिम बीमामा १७४ वटा दाबी परेको छ। यसबापत ४ अर्ब ४० करोड १७ लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ।

मोटर बीमामा सबैभन्दा धेरै संख्यामा दाबी परेको छ। यस शीर्षकमा १ हजार ६७ वटा दाबी परेका छन्, जसको अनुमानित रकम २ अर्ब ८४ करोड ८१ लाख रुपैयाँ छ। बाढीमा सवारीसाधन बगेका तथा क्षति पुगेका कारण मोटर बीमामा दाबीको संख्या बढी देखिएको हो।

त्यस्तै, परिवहन बीमामा १०५ वटा दाबी परेका छन्। यसबापत २ अर्ब ३३ करोड ५५ लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ। अन्य बीमामा ५१६ वटा दाबी परेका छन्, जसको रकम १ अर्ब ५० करोड ९६ लाख ५८ हजार रुपैयाँ छ। स्वास्थ्य बीमामा ५३ वटा दाबी परेको र त्यसको रकम २४ करोड ६३ लाख रुपैयाँ रहेको प्राधिकरणको विवरणमा उल्लेख छ।

हिमालयन एभरेष्टमा सबैभन्दा बढी रकमको दाबी

बीमा कम्पनीअनुसार हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्समा सबैभन्दा बढी ६ अर्ब ६१ करोड ५५ लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी परेको छ। यस कम्पनीमा २०९ वटा दाबी परेका छन्। सानिमा जिआईसी इन्स्योरेन्समा १९२ वटा दाबी परेको छ, जसको रकम ३ अर्ब ४३ करोड ६ लाख रुपैयाँ छ।

शिखर इन्स्योरेन्समा ४५९ वटा दाबी परेका छन्। दाबीको संख्या सबैभन्दा बढी रहेको यस कम्पनीमा २ अर्ब ६३ करोड ९१ लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ। सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्समा २३१ वटा दाबी परेका छन्, जसको रकम १ अर्ब ७५ करोड ९१ लाख रुपैयाँ छ।

सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्समा २६६ वटा दाबी परेको छ। यस कम्पनीमा १ अर्ब २५ करोड ३८ लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ। नेको इन्स्योरेन्समा २५९ वटा दाबी परेका छन्, जसको रकम १ अर्ब १ करोड ८९ लाख रुपैयाँ छ।

आईजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्समा २९५ वटा दाबी परेका छन्। यस कम्पनीमा ९० करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ। युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्समा ८१ वटा दाबी परेको छ, जसको रकम ८३ करोड ९६ लाख रुपैयाँ छ।

दि ओरिएन्टल इन्स्योरेन्समा ११ वटा दाबी परेका छन्। यस कम्पनीमा ८० करोड ९५ लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ। नेपाल इन्स्योरेन्समा १३६ वटा दाबी परेका छन्, जसको रकम ५८ करोड ८६ लाख रुपैयाँ छ।

त्यस्तै, एनएलजी इन्स्योरेन्समा १८३ वटा दाबी परेका छन्। यस कम्पनीमा ४९ करोड २० लाख ६६ हजार रुपैयाँ बराबरको दाबी गरिएको छ। प्रभु इन्स्योरेन्समा १२५ वटा दाबी परेको छ, जसको रकम ४० करोड २२ लाख रुपैयाँ छ।

स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्समा २८ वटा, ट्रस्ट माइक्रो इन्स्योरेन्समा २७ वटा, राष्ट्रिय बीमा कम्पनीमा १४ वटा र प्रोटेक्टिभ माइक्रो इन्स्योरेन्समा ११ वटा दाबी परेका छन्। नेशनल इन्स्योरेन्समा दुईवटा र नेपाल माइक्रो इन्स्योरेन्समा सातवटा दाबी परेको विवरणमा उल्लेख छ।

दाबीको तुलनामा भुक्तानी कम

प्राधिकरणको असोज ३० गतेसम्मको विवरणअनुसार कुल दाबी रकम २० अर्ब ९० करोड ४९ लाख रुपैयाँ हुँदा भुक्तानी भएको रकम ८२ करोड १३ लाख ९० हजार रुपैयाँ छ। यसमा अग्रिम भुक्तानीसमेत समावेश छ। बाढीबाट भएको क्षतिको मूल्यांकन, दाबीको जाँच र भुक्तानी प्रक्रिया अघि बढ्दै जाँदा भुक्तानी रकम थप बढ्न सक्नेछ।

बीमा दाबीको विवरणले बाढीबाट सम्पत्ति, इन्जिनियरिङ संरचना, सवारीसाधन र परिवहन क्षेत्रमा ठूलो आर्थिक क्षति भएको देखाउँछ। तर, प्रारम्भिक दाबी रकमलाई अन्तिम क्षति वा बीमा कम्पनीले तिर्नुपर्ने निश्चित रकमका रूपमा बुझ्न मिल्दैन। दाबीको परीक्षण र क्षतिको मूल्यांकनपछि मात्रै स्वीकृत रकम तथा अन्तिम भुक्तानीको अवस्था स्पष्ट हुनेछ।