instanewsdesk | प्रकाशित मिति: २०८३ भाद्र १३, शनिबार १६:४१काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले भोटेकोशी बाढीपछि बेपत्ता भएका नेपाली तथा विदेशी नागरिकको खोजी, उद्धार र पहिचानका लागि सरकारले सबै उपलब्ध स्रोतसाधन परिचालन गरेको बताएका छन् ।
शनिबार भोटेकोशी बाढीबारे आयोजित प्रेस ब्रिफिङमा मन्त्री खनालले धेरै विदेशी नागरिकसमेत बेपत्ता भएकाले परराष्ट्र मन्त्रालयमा छुट्टै आपत्कालीन नियन्त्रण कक्ष स्थापना गरिएको जानकारी दिए ।
‘नेपाल सरकार आफ्ना छिमेकी मुलुक तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग निरन्तर सम्पर्क र समन्वयमा रहेको छ । धेरै विदेशी नागरिकसमेत बेपत्ता भएकाले परराष्ट्र मन्त्रालयमा छुट्टै आपत्कालीन नियन्त्रण कक्ष (भ्mभचनभलअथ ऋयलतचय िच्ययm) स्थापना गरिएको छ। हाम्रा कूटनीतिक नियोगहरूले पनि प्रमाणित सूचनाको निरन्तर आदानप्रदान तथा अद्यावधिक गरिरहेका छन्। साथै, परिवारसँग सम्पर्क गराउन, आवश्यक सहयोग गर्न, पहिचान तथा स्वदेश फिर्ताको प्रक्रियामा सहजीकरण गरिरहेका छन्,’ उनले भने ।
मन्त्री खनालले भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीको पूर्ण कारण अझै यकिन भइनसकेको भन्दै अहिले सरकारको मुख्य प्राथमिकता खोजी, उद्धार, राहत र पुनःस्थापना रहेको बताए ।
‘२०२६ अगस्ट २६ मा भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीको पूर्ण कारण अझै यकिन भइसकेको छैन । सरकारले खोजी, उद्धार, राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका सबै उपलब्ध स्रोतसाधन र प्रयास परिचालन गरेको छ । विशेषगरी नेपाली तथा विदेशी नागरिकसहित अझै सम्पर्कविहीन रहेका व्यक्तिहरूको खोजीलाई उच्च प्राथमिकता दिइएको छ । यो अहिले हाम्रो राष्ट्रिय प्राथमिकता हो,’ उनले भने ।
उनका अनुसार हालसम्म प्रभावित क्षेत्रबाट ६२६ जनाको शव फेला परेको छ भने करिब २ हजार ४ सय जना अझै सम्पर्कविहीन छन् । त्यस्तै, ४ हजार ४५० भन्दा बढी मानिसको उद्धार गरिएको छ, जसमा १८७ भन्दा बढी विदेशी नागरिक रहेका छन् ।
खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रहेकाले मृत्यु, बेपत्ता तथा क्षतिको तथ्यांक परिवर्तन हुन सक्ने भन्दै मन्त्री खनालले आधिकारिक रूपमा प्रमाणित सूचनामा मात्र भर पर्न सञ्चारमाध्यम र सर्वसाधारणलाई आग्रह गरे ।
उनले भने, ‘खोजी तथा पहिचानको काम जारी रहेकाले मृत्यु, बेपत्ता तथा क्षतिको तथ्यांकमा परिवर्तन हुन सक्नेछ । त्यसैले नेपाल सरकार आम नागरिक तथा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमलाई आधिकारिक रूपमा प्रमाणित सूचनामा मात्र भर पर्न र अपुष्ट समाचार प्रकाशन तथा प्रसारण नगर्न अपिल गर्दछ ।’
रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनमा सुरक्षा निकाय, प्रदेश तथा स्थानीय सरकार, स्वास्थ्यकर्मी तथा आपत्कालीन उद्धारकर्मीसहितका टोली परिचालन गरिएको उनले बताए । प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने कार्यसमेत जारी रहेको उनको भनाइ छ ।
राहतअन्तर्गत आकस्मिक स्वास्थ्य उपचार, खाद्यान्न, सुरक्षित खानेपानी, अस्थायी आश्रय तथा अन्य अत्यावश्यक सामग्री उपलब्ध गराउने काम भइरहेको मन्त्री खनालले जानकारी दिए ।
नदी प्रणाली तथा तल्लो तटीय क्षेत्रमा हुन सक्ने बाढीको जोखिमलाई निरन्तर निगरानीमा राखिएको पनि उनले बताए ।
भोटेकोशी बाढीपछि सुरुङमा फसेका मानिसको उद्धार तथा जीवित व्यक्तिको अवस्थिति पत्ता लगाउने प्रविधि, फरेन्सिक तथा डीएनए परीक्षण र शव व्यवस्थापनका लागि नेपालले मित्रराष्ट्रसँग विशेष तथा प्राविधिक सहयोग मागेको मन्त्री खनालले बताए ।
‘भारतबाट सुरुङ उद्धारका लागि ११ सदस्यीय विशेष प्राविधिक टोली परिचालन भइसकेको छ भने चीनबाट सुरुङ उद्धार टोली पनि चाँडै नेपाल आइपुग्ने अपेक्षा गरिएको छ,’ उनले भने ।
भारतबाट हालसम्म ५७ टनभन्दा बढी राहत सामग्री प्राप्त भएको उनले जानकारी दिए । चीन, जापान, अस्ट्रेलिया तथा अन्य मित्रराष्ट्रबाट पनि अत्यावश्यक सामग्री प्राप्त भइरहेको उनले बताए ।
बाढीबाट महत्वपूर्ण पूर्वाधार, घर, सडक सञ्जाल, पुल तथा जलविद्युत् आयोजनामा व्यापक क्षति पुगेको भन्दै मन्त्री खनालले आवश्यकताको विस्तृत मूल्यांकन भइरहेको बताए । पुनःस्थापना तथा पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग आवश्यक पर्ने उनको भनाइ छ ।
नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय सहायता अस्वीकार गरेको भन्ने समाचार गलत भएको स्पष्ट पार्दै उनले नेपाललाई सहयोग तथा सहायता आवश्यक रहेको बताए ।
‘म फेरि दोहो¥याउन चाहन्छु—विनाशको स्तर अत्यन्त ठूलो छ र नेपाललाई सहयोग तथा सहायता आवश्यक छ । यो आवश्यकता उद्धार र राहतको चरणमा मात्र होइन, पुनर्निर्माणको चरणमा अझ बढी हुनेछ,’ उनले भने ।
नेपाल सरकारले विपद्का लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष सञ्चालनमा रहेको जानकारी दिँदै मन्त्री खनालले नेपाल तथा विदेशमा रहेका नेपाली र विदेशी नागरिकले समेत योगदान गर्न सक्ने बताए । उनले सामग्री सहयोग गर्न इच्छुक अन्तर्राष्ट्रिय शुभेच्छुक, संस्था तथा व्यक्तिप्रति आभार व्यक्त गर्दै हाल त्यस्तो सामग्री सहयोग स्वीकार गर्न सक्ने अवस्था नरहेको स्पष्ट पारे ।
भोटेकोशी बाढीबाट रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका क्षेत्रमा ठूलो क्षति भए पनि नेपालका अन्य क्षेत्र सामान्य अवस्थामा रहेको र विदेशी नागरिक, यात्रु तथा पर्यटकका लागि खुला रहेको मन्त्री खनालले बताए ।
‘नेपाल भ्रमण गर्न इच्छुक विदेशी नागरिकलाई हामी स्वागत गर्दछौँ,’ उनले भने ।
मन्त्री खनालले यस कठिन समयमा सहयोग गर्ने छिमेकी, मित्रराष्ट्र तथा साझेदारप्रति आभार व्यक्त गर्दै सञ्चारमाध्यमको सहयोग र सहकार्यका लागि पनि धन्यवाद दिए । मन्त्रालयले आफ्नो आधिकारिक वेबसाइट, सामाजिक सञ्जाल तथा आगामी प्रेस ब्रिफिङमार्फत नियमित रूपमा सूचना अद्यावधिक गर्ने उनले बताए ।
