रेमिट्यान्स ४ खर्ब ३६ अर्ब, विदेशी मुद्रा सञ्चिति ४० खर्ब नाघ्यो

भदौमा मात्रै २ खर्ब २१ अर्ब रेमिट्यान्स भित्रिँदा पनि व्यापार घाटा ३ खर्ब २४ अर्ब, महँगी ६.३४ प्रतिशत

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिनामा रेमिट्यान्स आप्रवाह बढेर ४ खर्ब ३६ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा रेमिट्यान्स २३.९ प्रतिशतले बढेको हो। रेमिट्यान्स र विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा सुधार देखिए पनि वस्तु व्यापार घाटा बढेको छ भने उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.३४ प्रतिशत पुगेको छ।

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको भदौ मसान्तसम्मको आर्थिक तथा वित्तीय स्थितिसम्बन्धी प्रतिवेदनअनुसार विदेशी विनिमय सञ्चिति ४० खर्ब ६५ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अमेरिकी डलरमा यस्तो सञ्चिति २६ अर्ब ४८ करोड रहेको छ। विद्यमान सञ्चितिले वस्तु तथा सेवा आयात १७.८ महिना धान्न पर्याप्त हुने राष्ट्र बैंकको आकलन छ।

समीक्षा अवधिमा चालु खाता १ खर्ब ६९ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ र शोधनान्तर स्थिति १ खर्ब ८७ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँले बचतमा रहेको छ। विप्रेषण आप्रवाह र विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा भएको वृद्धिले बाह्य क्षेत्रको वित्तीय अवस्था सहज राख्न सहयोग गरेको छ।

भदौमा मात्रै २ खर्ब २१ अर्ब रेमिट्यान्स

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो दुई महिनामा भित्रिएको कुल रेमिट्यान्समध्ये भदौमा मात्रै २ खर्ब २१ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ आएको छ। अमेरिकी डलरमा रेमिट्यान्स आप्रवाह १३.५ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब ८५ करोड डलर पुगेको छ।

रेमिट्यान्स नेपालको विदेशी मुद्रा आर्जनको प्रमुख स्रोत हो। यसबाट घरपरिवारको उपभोग, बचत र आयात भुक्तानीमा सहयोग पुग्छ। रेमिट्यान्स बढेसँगै विदेशी मुद्रा सञ्चिति बलियो भए पनि त्यसको ठूलो हिस्सा उपभोग र आयातमा खर्च हुँदा स्वदेशी उत्पादन तथा रोजगारीमा पर्ने प्रभाव पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

निर्यात बढ्दा पनि व्यापार घाटा उच्च

समीक्षा अवधिमा वस्तु निर्यात ६१.९ प्रतिशतले बढेर ७६ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। तर वस्तु आयात पनि ३१.६ प्रतिशतले बढेर ४ खर्ब १ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

निर्यातको वृद्धिदर आयातको भन्दा बढी भए पनि आयातको कुल रकम धेरै भएकाले व्यापार घाटा घट्न सकेको छैन। राष्ट्र बैंकका अनुसार दुई महिनामा व्यापार घाटा २६ प्रतिशतले बढेर ३ खर्ब २४ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

यसले निर्यातमा भएको वृद्धिलाई मात्रै व्यापार सन्तुलन सुधारको पर्याप्त आधार मान्न नसकिने देखाउँछ। निर्यातको आकार बढाउनुका साथै आयात प्रतिस्थापन गर्न सक्ने स्वदेशी उत्पादन विस्तार पनि आवश्यक हुन्छ।

महँगी ६.३४ प्रतिशत

भदौ मसान्तसम्म वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.३४ प्रतिशत रहेको छ। खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मूल्यवृद्धि ७.५४ प्रतिशत र गैरखाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति ५.६९ प्रतिशत रहेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ।

खाद्य तथा पेय पदार्थको मूल्यवृद्धि समग्र मुद्रास्फीतिभन्दा उच्च छ। यसको प्रभाव दैनिक उपभोग्य वस्तुमा खर्च गर्ने परिवारको बजेटमा पर्न सक्छ। तर मूल्यवृद्धिको वास्तविक प्रभाव बुझ्न खाद्यान्नलगायत विभिन्न वस्तु तथा सेवाको मूल्यमा आएको परिवर्तनलाई पनि हेर्नुपर्छ।

सरकारी राजस्वभन्दा खर्च बढी

सरकारले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो दुई महिनामा १ खर्ब ९९ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ। यस अवधिमा राजस्व परिचालन १ खर्ब ८३ अर्ब २१ करोड रुपैयाँ रहेको छ।

सरकारी खर्चमध्ये चालुतर्फ १ खर्ब २२ अर्ब ४ करोड, पुँजीगततर्फ ७ अर्ब ६६ करोड र वित्तीय व्यवस्थातर्फ ७० अर्ब १४ करोड रुपैयाँ खर्च भएको छ।

कुल खर्च राजस्व परिचालनभन्दा बढी भए पनि पुँजीगत खर्चको हिस्सा कम छ। विकास आयोजना निर्माण, पूर्वाधार विस्तार र सार्वजनिक लगानीमार्फत आर्थिक गतिविधि बढाउन पुँजीगत खर्चको प्रभावकारी कार्यान्वयन महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

निक्षेप ८३ खर्ब, निजी क्षेत्रमा कर्जा ५९ खर्ब

भदौ मसान्तसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थामा रहेको निक्षेप ०.९ प्रतिशतले बढेर ८३ खर्ब ४९ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। निजी क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जा १.६ प्रतिशतले बढेर ५९ खर्ब ५० अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

वार्षिक विन्दुगत आधारमा निक्षेप १४.४ प्रतिशत र निजी क्षेत्रतर्फको कर्जा ७.३ प्रतिशतले बढेको छ। दुई महिनाको अवधिमा निक्षेप र कर्जा दुवै बढे पनि कर्जाको माग तथा लगानी विस्तारको अवस्था बुझ्न क्षेत्रगत कर्जा प्रवाह र उत्पादनमूलक क्षेत्रमा भएको लगानीसमेत विश्लेषण गर्नुपर्ने हुन्छ।

बैंकको कर्जाको औसत ब्याजदर ६.३८ प्रतिशत

भदौसम्म वाणिज्य बैंकहरूको निक्षेपको भारित औसत ब्याजदर ३.११ प्रतिशत र कर्जाको भारित औसत ब्याजदर ६.३८ प्रतिशत रहेको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाबीचको भारित औसत अन्तरबैंक दर २.७५ प्रतिशत र ९१ दिने ट्रेजरी बिलको भारित औसत ब्याजदर १.३५ प्रतिशत कायम भएको छ।

यी सूचकले बैंकिङ प्रणालीको तरलता र ब्याजदरको अवस्थाबारे जानकारी दिन्छन्। यद्यपि, व्यक्तिगत ऋणीले लिने कर्जाको ब्याजदर बैंक, कर्जाको प्रकार र ऋणीको जोखिमअनुसार फरक हुन सक्छ।

नेप्से २६१२ अंकमा

२०८३ भदौ मसान्तमा नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक २६१२.४३ अंक कायम भएको छ। राष्ट्र बैंकको तथ्यांकमा धितोपत्र बजारको कुल पुँजीकरण ४४ खर्ब ९६ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ उल्लेख छ।

समग्रमा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो दुई महिनामा रेमिट्यान्स, विदेशी मुद्रा सञ्चिति र शोधनान्तर बचतमा सुधार देखिएको छ। तर व्यापार घाटा बढ्नु, खाद्य तथा पेय पदार्थको मूल्यवृद्धि उच्च रहनु र सरकारी पुँजीगत खर्च न्यून हुनु अर्थतन्त्रका चुनौती हुन्। बाह्य क्षेत्रबाट प्राप्त सकारात्मक संकेतलाई दिगो बनाउन स्वदेशी उत्पादन, निर्यात र विकास खर्च विस्तार महत्त्वपूर्ण हुने देखिन्छCurrent-Macroeconomic-and-Financial-Situation-Nepali-Based-on-Two-Months-data-of-2083.84