नबिल सबैभन्दा बढी नाफा कमाउने बैंक, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी उच्च, प्रभु बैंकको खराब कर्जा सबैभन्दा बढी
काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा २० वाणिज्य बैंकको कुल खुद नाफा ४६.७२ प्रतिशतले बढेको छ । बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणअनुसार असोज मसान्तसम्ममा उनीहरूले १९ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा बैंकहरूको कुल नाफा १३ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ थियो ।
नाफाका आधारमा नबिल बैंक पहिलो स्थानमा रहेको छ । बैंकले तीन महिनामा २ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ । ग्लोबल आईएमई बैंकले २ अर्ब ३१ करोड र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले १ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका छन् ।
नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको नाफा वृद्धिदर सबैभन्दा उच्च देखिएको छ । बैंकले गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा ५ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएकोमा यस वर्ष १ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ पुर्याएको छ । कृषि विकास बैंकको नाफा १ हजार ८१२ प्रतिशत र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको १८४ प्रतिशतले बढेको छ । सिद्धार्थ बैंकको नाफा १६५.९४ प्रतिशत, सानिमा बैंकको १३३.५६ प्रतिशत र लक्ष्मी सनराइज बैंकको ९७.८८ प्रतिशतले बढेको छ ।
केही बैंकको नाफा भने घटेको छ । हिमालयन बैंकको नाफा ६.५७ प्रतिशत, प्राइम कमर्सियल बैंकको ५.०४ प्रतिशत र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको २.७५ प्रतिशतले घटेको विवरणमा उल्लेख छ ।
निक्षेप र कर्जामा ठूला बैंकको वर्चस्व
२० वाणिज्य बैंकमा ग्राहक निक्षेप ७६ खर्ब ४२ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । निक्षेप संकलनमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक सबैभन्दा अगाडि छ । बैंकसँग ७ खर्ब १४ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ निक्षेप रहेको छ । ग्लोबल आईएमई बैंकले ६ खर्ब ९० अर्ब र नबिल बैंकले ६ खर्ब १९ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरेका छन् ।
कर्जा प्रवाहमा भने नबिल बैंक पहिलो स्थानमा छ । बैंकले ४ खर्ब ७६ अर्ब १ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । ग्लोबल आईएमई बैंकले ४ खर्ब ७१ अर्ब ९६ करोड र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले ३ खर्ब ४० अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेका छन् ।
बैंकहरूको कुल चुक्ता पुँजी ४ खर्ब १७ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ र जगेडा तथा कोषमा ३ खर्ब ९४ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ रहेको छ । चुक्ता पुँजीमा ग्लोबल आईएमई बैंक ३९ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँसहित पहिलो स्थानमा छ । नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको ३४ अर्ब १२ करोड र नबिल बैंकको ३३ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ चुक्ता पुँजी छ ।
जगेडा तथा कोषमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको सबैभन्दा बढी ४२ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ छ । नबिल बैंकको ३८ अर्ब ३ करोड र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको ३४ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ रहेको छ ।
खराब कर्जामा प्रभु बैंक सबैभन्दा कमजोर
बैंकहरूको औसत खराब कर्जा अनुपात ५.५७ प्रतिशत रहेको छ । प्रभु बैंकको खराब कर्जा सबैभन्दा बढी १४.८० प्रतिशत छ । एनआईसी एसिया बैंकको ९.८१ प्रतिशत, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको ८.८७ प्रतिशत र कुमारी बैंकको ८.७२ प्रतिशत खराब कर्जा छ ।
एभरेस्ट बैंकको खराब कर्जा सबैभन्दा कम ०.५० प्रतिशत रहेको छ । सानिमा बैंकको २.८६ प्रतिशत, नेपाल एसबीआई बैंकको ३.१९ प्रतिशत र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको १.८३ प्रतिशत खराब कर्जा छ ।
बैंकहरूको औसत पुँजी पर्याप्तता अनुपात १२.३५ प्रतिशत छ । स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको सबैभन्दा उच्च १९.०१ प्रतिशत र माछापुच्छ्रे बैंकको सबैभन्दा कम ९.२२ प्रतिशत रहेको छ । पुँजी पर्याप्तता अनुपातले बैंकको जोखिमअनुसारको सम्पत्तिको तुलनामा उपलब्ध पुँजीको अवस्था देखाउँछ ।
प्रतिसेयर आम्दानीमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक अगाडि
वार्षिकीकृत प्रतिसेयर आम्दानीमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक पहिलो स्थानमा छ । बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी ४२ रुपैयाँ २० पैसा छ । एभरेस्ट बैंकको ३४ रुपैयाँ ७८ पैसा र नबिल बैंकको ३० रुपैयाँ ३४ पैसा रहेको छ । स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको २६ रुपैयाँ ७४ पैसा र सानिमा बैंकको २६ रुपैयाँ ११ पैसा प्रतिसेयर आम्दानी छ ।
२० बैंकको औसत प्रतिसेयर आम्दानी १७ रुपैयाँ ८७ पैसा छ । कृषि विकास बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी ऋणात्मक १ रुपैयाँ ५१ पैसा छ । सिटिजन्स बैंकको २ रुपैयाँ ६८ पैसा र एनआईसी एसिया बैंकको ३ रुपैयाँ ४२ पैसा रहेको छ ।
नेटवर्थ प्रतिसेयरमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक ३६९ रुपैयाँ २३ पैसासहित अगाडि छ । नेपाल बैंकको २९२ रुपैयाँ ८९ पैसा र एभरेस्ट बैंकको २४३ रुपैयाँ १ पैसा छ । बैंकहरूको औसत नेटवर्थ प्रतिसेयर २०५ रुपैयाँ रहेको छ ।
वितरणयोग्य नाफा प्रतिसेयरमा एभरेस्ट बैंक २६ रुपैयाँ ८७ पैसासहित पहिलो स्थानमा छ । स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको २२ रुपैयाँ १९ पैसा र सिद्धार्थ बैंकको २१ रुपैयाँ ९६ पैसा छ । तर, चार बैंकको वितरणयोग्य नाफा प्रतिसेयर ऋणात्मक छ । एनआईसी एसिया बैंकको ऋणात्मक १०३ रुपैयाँ २१ पैसा, हिमालयन बैंकको ४३ रुपैयाँ ३९ पैसा र प्रभु बैंकको २८ रुपैयाँ ८३ पैसा रहेको छ ।
खुद ब्याज आम्दानीमा नबिल अगाडि
बैंकहरूको कुल खुद ब्याज आम्दानी ४९ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ रहेको छ । यसमा नबिल बैंकको ४ अर्ब ७३ करोड, ग्लोबल आईएमई बैंकको ४ अर्ब १९ करोड र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ४ अर्ब १ करोड रुपैयाँ छ । नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको ३ अर्ब २७ करोड र लक्ष्मी सनराइज बैंकको २ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी छ ।
चालु त्रैमासमा बैंकहरूले सम्भावित कर्जा नोक्सानीका लागि कुल ११ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ व्यवस्था गरेका छन् । लक्ष्मी सनराइज बैंकले सबैभन्दा बढी १ अर्ब २० करोड रुपैयाँ कर्जा नोक्सानी व्यवस्था गरेको छ । कृषि विकास बैंकले १ अर्ब १५ करोड र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकले १ अर्ब १० करोड रुपैयाँ व्यवस्था गरेका छन् ।
कोषको लागतमा नेपाल एसबीआई बैंकको दर सबैभन्दा बढी ३.६९ प्रतिशत र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको सबैभन्दा कम २.३७ प्रतिशत छ । आधार दरमा एनआईसी एसिया बैंक ५.५५ प्रतिशतसहित अगाडि छ भने राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको सबैभन्दा कम ३.९० प्रतिशत छ ।
कर्जा–निक्षेप अनुपातमा प्राइम कमर्सियल बैंकको ८६.४१ प्रतिशत र एनएमबी बैंकको ८४.७१ प्रतिशत छ । स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको अनुपात सबैभन्दा कम ४७.२१ प्रतिशत रहेको छ । ब्याजदर अन्तरमा एभरेस्ट बैंक ४.१८ प्रतिशतसहित अगाडि छ भने हिमालयन बैंकको सबैभन्दा कम २.७८ प्रतिशत छ ।
मूल्य आम्दानी अनुपातमा ग्लोबल आईएमई बैंकको सबैभन्दा कम १०.८८ गुणा र एनआईसी एसिया बैंकको सबैभन्दा बढी ९३.९१ गुणा रहेको छ । बैंकहरूको औसत मूल्य आम्दानी अनुपात ३६.८४ गुणा छ ।
समग्रमा बैंकहरूको नाफा र खुद ब्याज आम्दानी बढेको छ । तर, खराब कर्जाको अवस्था बैंकअनुसार निकै फरक छ । विशेषगरी प्रभु, एनआईसी एसिया र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको खराब कर्जा औसतभन्दा माथि छ । त्यसैले नाफा वृद्धिसँगै कर्जा गुणस्तर र जोखिम व्यवस्थापन पनि बैंकहरूको वित्तीय अवस्था मूल्यांकन गर्ने महत्त्वपूर्ण आधार बनेको छ ।



