instaeconomicdesk | प्रकाशित मिति: २०८३ आश्विन २८, बुधबार ०७:२५काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले दसैँ, तिहार तथा छठ पर्वका सार्वजनिक बिदामा समेत साइबर ठगीका घटनामाथि निगरानी र नियन्त्रणको व्यवस्था मिलाउन बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई निर्देशन दिएको छ। विद्युतीय माध्यमबाट हुने आर्थिक ठगीका घटना सार्वजनिक बिदामा पनि हुन सक्ने भएकाले तत्काल समन्वय र अनुसन्धानका लागि जिम्मेवार सम्पर्क व्यक्ति (फोकल पर्सन) तोक्न राष्ट्र बैंकले भनेको हो।
राष्ट्र बैंकको बैंक तथा वित्तीय संस्था नियमन विभागले असोज २७ गते सूचना जारी गर्दै ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका इजाजतपत्रप्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई फोकल पर्सनको विवरण उपलब्ध गराउन निर्देशन दिएको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाले तोकिएको व्यक्तिको नाम, पद, मोबाइल नम्बर र २४ सै घण्टा निगरानी हुने ड्युटी इमेल ठेगाना नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयलाई उपलब्ध गराउनुपर्नेछ।
राष्ट्र बैंकले उक्त विवरण नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयको [email protected] इमेल ठेगानामा पठाउन भनेको छ। सार्वजनिक बिदाका अवधिमा विद्युतीय माध्यमसँग सम्बन्धित आर्थिक ठगीका घटना भएमा कारोबारको विवरण समयमै उपलब्ध गराउने र सम्बन्धित निकायबीच तत्काल समन्वय गर्ने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको सूचनामा उल्लेख छ।
चाडपर्वका समयमा बैंकिङ कारोबार तथा डिजिटल भुक्तानीका माध्यमबाट हुन सक्ने साइबर ठगीका घटनामा छिटो प्रतिक्रिया दिनुपर्ने भएकाले बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सम्पर्क गर्न सकिने जिम्मेवार व्यक्ति तोक्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको हो। यसबाट ठगीसँग सम्बन्धित कारोबारको विवरण संकलन गर्न र शंकास्पद कारोबार पहिचान गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
राष्ट्र बैंकको निर्देशनअनुसार साइबर ठगी वा स्क्यामका घटना भएमा शंकास्पद खाता तथा कारोबार पहिचान गरी तत्काल रोक्का गर्ने र अनुसन्धान प्रक्रियालाई सहजीकरण गर्ने काममा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सहयोग गर्नुपर्नेछ। यसका लागि सार्वजनिक बिदाका दिनमा समेत सम्पर्क हुन सक्ने फोकल पर्सन र निगरानीमा रहने ड्युटी इमेलको व्यवस्था आवश्यक हुनेछ।
सामान्य अवस्थामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाका सम्बन्धित विभाग वा कार्यालयमार्फत हुने समन्वय सार्वजनिक बिदाका कारण प्रभावित नहोस् भन्ने उद्देश्यले पनि यो व्यवस्था महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। ठगीको सूचना प्राप्त भएपछि कारोबारको विवरण ढिलो गरी उपलब्ध हुँदा अनुसन्धानमा कठिनाइ हुन सक्ने भएकाले समयमै विवरण उपलब्ध गराउने र शंकास्पद कारोबार रोक्न सहयोग गर्ने व्यवस्था मिलाइएको हो।
राष्ट्र बैंकको यो निर्देशनले चाडपर्वका सार्वजनिक बिदामा बैंक तथा वित्तीय संस्था र प्रहरीबीचको समन्वयलाई प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। फोकल पर्सनको व्यवस्था भएपछि विद्युतीय आर्थिक ठगीका घटनामा सम्पर्क, कारोबारको विवरण आदानप्रदान र अनुसन्धानका लागि आवश्यक सहयोग जुटाउन सहज हुने अपेक्षा छ।
