instanewsdesk | प्रकाशित मिति: २०८३ आश्विन २५, आईतवार ११:५२पूर्व–पश्चिम र पृथ्वी राजमार्ग स्तरोन्नतिका लागि एडीबीद्वारा साढे ३० करोड डलर स्वीक
नारायणगढ–हेटौँडा खण्ड चार लेनमा विस्तार गरिने, बरन्डाभारमा ‘एलिभेटेड’ सडक निर्माण हुने
मुग्लिन–आँबुखैरेनी खण्डको बाँकी ८.७ किमी सडक पनि चार लेन बनाइने
काठमाडौँ । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) ले नेपालको पूर्व–पश्चिम र पृथ्वी राजमार्गका रणनीतिक खण्डहरूको स्तरोन्नतिका लागि ३० करोड ५७ लाख ५० हजार अमेरिकी डलर (करिब ४० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी) को वित्तीय सहायता स्वीकृत गरेको छ।
सडक सञ्जालको क्षमता अभिवृद्धि, क्षेत्रीय व्यापार प्रवर्द्धन, यातायात सुरक्षा सुधार तथा जलवायु र प्राकृतिक विपद् जोखिम न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले एडीबीले उक्त सहायता स्वीकृत गरेको हो।
एडीबीले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार वित्तीय सहायता प्याकेज:
ऋण सहायता: २८ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर
अनुदान (एसियाली विकास कोष): २ करोड अमेरिकी डलर (क्षेत्रीय सहकार्य तथा एकीकरण शीर्षकअन्तर्गत)
प्राविधिक सहयोग: ७ लाख ५० हजार अमेरिकी डलर
नारायणगढ–हेटौँडा खण्ड चार लेन बन्ने, बरन्डाभारमा ‘एलिभेटेड’ सडक
‘दक्षिण एसियाली उपक्षेत्रीय आर्थिक सहकार्य (SASEC) राजमार्ग सुधार तथा पारिस्थितिक प्रणाली पुनर्स्थापना परियोजना’ अन्तर्गत पूर्व–पश्चिम राजमार्गको नारायणगढ–हेटौँडा (करिब ७० किलोमिटर) खण्डलाई विद्यमान दुई लेनबाट चार लेनमा विस्तार गरिनेछ।
यस परियोजनाको मुख्य आकर्षणका रूपमा बरन्डाभार वन्यजन्तु करिडोरमा ‘एलिभेटेड’ (आकासे) सडक निर्माण गरिनेछ। तराई आर्क ल्यान्डस्केपअन्तर्गतका संरक्षित पारिस्थितिक प्रणाली (Ecological System) मा वन्यजन्तुको आवतजावतलाई सुरक्षित बनाउन र सवारी दुर्घटनाबाट वन्यजन्तुलाई जोगाउन यो पूर्वाधार सहयोगी हुने अपेक्षा छ।
त्यस्तै, पृथ्वी राजमार्गको मुग्लिन–आँबुखैरेनी खण्डको बाँकी ८.७ किलोमिटर सडकलाई पनि चार लेनमा विस्तार गरिनेछ। यस क्रममा नयाँ सडक खण्ड तथा पक्की पुलहरूको निर्माण हुनेछ, जसले काठमाडौँ-पोखरा जोड्ने मुख्य राजमार्गको यात्रालाई थप सुरक्षित र सहज बनाउनेछ।
जैविक विविधता संरक्षण र क्षमता अभिवृद्धिमा जोड
परियोजनाअन्तर्गत प्राप्त अनुदान रकम जैविक विविधता संरक्षण, वन्यजन्तुमैत्री पूर्वाधार विकास तथा चितवन क्षेत्रमा दिगो पर्यटन प्रवर्द्धनका कार्यक्रममा खर्च गरिनेछ।
यसका अतिरिक्त:
सडक सुरक्षाका उपायहरूलाई सुदृढ गरिने,
महिलाहरूका लागि लक्षित तालिममार्फत जीविकोपार्जनका अवसर सिर्जना गरिने, र
दिगो यातायात योजना निर्माणमा सम्बद्ध निकायहरूको संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि गरिनेछ।
एडीबीका नेपालका लागि देशीय निर्देशक अर्नाउड कोच्वाले यो परियोजनाले मानिस, व्यापार र पर्यटन क्षेत्रको पहुँच वृद्धि गर्नुका साथै महत्त्वपूर्ण वन्यजन्तु करिडोरको पुनर्स्थापनामा योगदान पुर्याउने बताए। “जलवायु तथा विपद् प्रतिरोधी सडक पूर्वाधार र वन्यजन्तुमैत्री डिजाइनलाई एकीकृत गरी गरिएको लगानीले जैविक विविधता संरक्षण, दिगो विकास र समावेशी आर्थिक वृद्धिमा टेवा पुर्याउँछ,” उनले भने।
बाढी-पहिरो जोखिम न्यूनीकरण र विपद् प्रतिरोधी पूर्वाधार
जलवायु परिवर्तनका कारण बढ्दो प्राकृतिक विपद्को जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै परियोजनामा आधुनिक इन्जिनियरिङ उपायहरू समावेश गरिएका छन्:
सुधारिएको ढल तथा निकास प्रणाली (Drainage System)
तटबन्ध सुदृढीकरण (Embankment Protection)
भिरालो जमिनको स्थिरीकरण (Slope Stabilization)
विपद् प्रतिरोधी पुल निर्माण
यी पूर्वाधारले मनसुन वा प्राकृतिक विपद्का बेला पनि सडक यातायातको निरन्तरता र विश्वसनीयता कायम राख्न मद्दत पुर्याउने एडीबीको विश्वास छ।
यो परियोजना नेपालको राष्ट्रिय तथा SASEC कार्यक्रमअन्तर्गत क्षेत्रीय व्यापार सहजीकरण र विपद् प्रतिरोधी पूर्वाधार विकासको प्राथमिकतासँग जोडिएको छ। साथै, यसले एडीबीको नेपाल साझेदार रणनीति (२०२५–२०२९) अनुरूप दिगो आर्थिक पूर्वाधार र क्षेत्रीय एकीकरणलाई प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्य लिएको छ।
