काठमाडौं । एप्पलको आईफोन १७ प्रो (२५६ जीबी) किन्न विश्वका विभिन्न देशका नागरिकले गर्नुपर्ने कामको अवधिमा ठूलो अन्तर देखिएको छ। टेन्स्कोपले सार्वजनिक गरेको ‘आईफोन अफोर्डेबिलिटी इन्डेक्स २०२५’ अनुसार भारतमा औसत आम्दानी गर्ने व्यक्तिले यो फोन किन्न करिब १६० दिन काम गर्नुपर्ने देखिएको छ। लक्जेम्बर्गमा भने करिब तीन दिनको कमाइले नै सोही फोन किन्न सकिने अध्ययनको निष्कर्ष छ।
अध्ययनमा दैनिक आठ घण्टाको कामलाई आधार बनाएर आईफोनको मूल्य र विभिन्न देशका नागरिकको औसत आम्दानीबीच तुलना गरिएको हो। अध्ययनमा समेटिएका ३३ देशको औसत हेर्दा आईफोन १७ प्रो किन्न करिब २६ कार्यदिन आवश्यक पर्ने देखिएको छ।
भारत र लक्जेम्बर्गबीच आईफोन खरिदका लागि आवश्यक कामको अवधिमा करिब ५१ गुणाको अन्तर देखिएको छ। भारतमा १६० दिन काम गर्नुपर्ने अवस्थामा लक्जेम्बर्गका नागरिकले तीन दिनको कामबाटै सोही फोन किन्न सक्ने देखिएको हो।

नेपाल टेन्स्कोपको सूचकांकमा समावेश छैन। तर नेपालमा फोनको अनुमानित बजार मूल्य र सरकारले तोकेको न्यूनतम ज्यालालाई आधार मान्दा नेपालीका लागि यो फोन खरिद गर्न करिब ४४५ दिन अर्थात् १४ महिनाभन्दा बढी काम गर्नुपर्ने देखिन्छ। करिब ३ लाख ३६ हजार रुपैयाँको अनुमानित मूल्य र मासिक १९ हजार ५५० रुपैयाँ न्यूनतम ज्यालालाई आधार मानिएको गणनाअनुसार यस्तो अवस्था देखिएको हो।
नेपालको हकमा गरिएको यो गणना टेन्स्कोपको ३३ देशको सूचकांकको प्रत्यक्ष तथ्यांक भने होइन। त्यसैले नेपालको ४४५ दिनको तथ्यांकलाई छुट्टै स्थानीय मूल्य र न्यूनतम ज्यालामा आधारित अनुमानका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।

उच्च आम्दानी भएका देशमा केही दिनमै
धेरै उच्च औसत आम्दानी भएका देशमा आईफोन १७ प्रो किन्न आवश्यक कामको समय निकै कम देखिएको छ। लक्जेम्बर्गमा तीन दिनको काम पर्याप्त हुने अध्ययनमा उल्लेख छ। स्विट्जरल्याण्डमा पनि करिब तीन दिन आवश्यक पर्ने देखिएको छ।
अमेरिकामा औसत व्यक्तिले चार दिनभन्दा कम काम गरेर आईफोन १७ प्रो किन्न सक्ने अध्ययनको निष्कर्ष छ। बेल्जियम, डेनमार्क, नेदरल्याण्ड्स र नर्वेका नागरिकले करिब चार दिन काम गरे पुग्ने देखिएको छ।
अस्ट्रेलिया, अस्ट्रिया, फिनल्यान्ड, आयरल्यान्ड, जर्मनी र क्यानडामा करिब पाँच दिनको काम आवश्यक पर्ने देखिएको छ। बेलायत र न्युजिल्यान्डमा भने करिब सात दिनको कमाइले फोन किन्न सकिने अध्ययनमा उल्लेख छ।
एसियाली देशमध्ये सिंगापुर र संयुक्त अरब इमिरेट्समा आठ दिन काम गरे पुग्ने देखिएको छ।
मध्यम आम्दानी भएका देशमा महिनौंको कमाइ
मध्यम तथा विकासोन्मुख अर्थतन्त्र भएका देशमा आईफोन १७ प्रो खरिद गर्न आवश्यक कामको अवधि निकै लामो छ। मलेसियामा ४५ दिन, थाइल्यान्डमा ६१ दिन, ब्राजिलमा ७७ दिन, टर्कीमा ८९ दिन, भियतनाममा ९९ दिन र फिलिपिन्समा १०१ दिन काम गर्नुपर्ने अध्ययनले देखाएको छ।
भारतमा भने औसत कामदारले करिब १६० दिन काम गर्नुपर्ने देखिएको छ। फिलिपिन्समा १०१ दिन आवश्यक पर्ने भएकाले भारत र फिलिपिन्स दुवैमा महँगो प्रविधि उत्पादन खरिद गर्न लामो समयको आम्दानी खर्चिनुपर्ने अवस्था देखिन्छ।
अमेरिकाभित्रै पनि फरक
आईफोनको पहुँचमा अमेरिकाका विभिन्न राज्यबीच पनि अन्तर देखिएको छ। अध्ययनअनुसार डिस्ट्रिक्ट अफ कोलम्बियामा बस्ने व्यक्तिले आईफोन १७ प्रो किन्न औसतमा करिब २१ घण्टा काम गरे पुग्ने देखिएको छ। मिसिसिपीमा भने करिब ३९ घण्टा काम गर्नुपर्ने अध्ययनले देखाएको छ।
वासिङ्टन र म्यासाचुसेट्समा करिब २६–२६ घण्टा तथा क्यालिफोर्निया र मिनेसोटामा २७–२७ घण्टा काम गर्नुपर्ने देखिएको छ। मिसिसिपीपछि न्यु मेक्सिकोमा करिब ३८ घण्टा तथा अर्कान्सस, लुइजियाना र वेस्ट भर्जिनियामा करिब ३७–३७ घण्टा आवश्यक पर्ने अध्ययनमा उल्लेख छ।
अमेरिकी मूल्यलाई आधार
टेन्स्कोपले अध्ययनका लागि आईफोन १७ प्रो २५६ जीबीको अमेरिकी खुद्रा मूल्य १ हजार ९९ अमेरिकी डलरलाई आधार बनाएको जनाएको छ। विभिन्न देशमा फोनको वास्तविक खुद्रा मूल्य फरक भए पनि तुलनालाई समान बनाउन अमेरिकी मूल्यलाई आधार बनाइएको हो।
देशगत गणनाका लागि औसत पारिश्रमिक र औसत साप्ताहिक काम गर्ने समयसम्बन्धी तथ्यांक प्रयोग गरिएको अध्ययनमा उल्लेख छ। त्यसका आधारमा औसत प्रतिघण्टा आम्दानी निकालेर आईफोन किन्न आवश्यक कामको समय गणना गरिएको हो।
यद्यपि यस्तो गणनाले कर, जीवनयापन खर्च र व्यक्तिको वास्तविक बचत क्षमतालाई समेट्दैन। त्यसैले आईफोन किन्न आवश्यक ‘कामका दिन’लाई आम्दानी र फोनको मूल्यबीचको तुलनात्मक सूचकका रूपमा बुझ्नुपर्छ।
अध्ययनले एउटै मूल्यको प्रविधि उत्पादन विभिन्न देशका उपभोक्ताका लागि कति फरक आर्थिक भार बन्न सक्छ भन्ने देखाएको छ। खासगरी औसत आम्दानी र प्रविधि उत्पादनको मूल्यबीचको अन्तरका कारण आईफोनजस्ता महँगा उपकरणको पहुँचमा देशअनुसार ठूलो भिन्नता देखिएको छ।


