नयाँ दिल्ली । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले भारतीय उद्योगी, व्यवसायी तथा लगानीकर्तालाई नेपालमा लगानी र व्यापारका अवसर खोज्न तथा विस्तार गर्न आह्वान गरेका छन्। उनले नेपालमा लगानीका लागि अहिले उपयुक्त समय रहेको भन्दै नेपालमा सञ्चालनमा रहेका भारतीय कम्पनीलाई लगानी विस्तार गर्न र नयाँ लगानीकर्तालाई नेपाली बजारमा प्रवेश गर्न आग्रह गरेका छन्।
नयाँ दिल्लीस्थित इन्डिया ह्याबिटाट सेन्टरमा कन्फेडेरेसन अफ इन्डियन इन्डस्ट्री (सीआईआई)ले आयोजना गरेको व्यापार तथा लगानी अन्तरक्रियामा अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपालमा लगानीका उदीयमान अवसरबारे जानकारी दिँदै भारतीय निजी क्षेत्रलाई लगानीका लागि आग्रह गरेका हुन्।
तीनदिने भारत भ्रमणका क्रममा आयोजित कार्यक्रममा भारतीय व्यवसायी तथा निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिको सहभागिता थियो। वाग्लेले नेपालले उच्च आर्थिक वृद्धिको सम्भावना भएका विभिन्न क्षेत्रमा लगानीको अवसर उपलब्ध गराइरहेको भन्दै भारतीय व्यवसायीलाई नेपालको आर्थिक रूपान्तरणमा साझेदार बन्न आग्रह गरे।
उनले नेपालमा पहिलेदेखि सञ्चालनमा रहेका भारतीय कम्पनीले आफ्नो लगानी विस्तार गर्न सक्ने र नयाँ लगानीकर्ताले समेत नेपाली बजार तथा उत्पादनका क्षेत्रमा अवसर खोज्न सक्ने बताए।
“डिजिटलाइजेसन, स्वच्छ ऊर्जा, उच्च मूल्यको कृषि, वेलनेस पर्यटन र उत्पादन साझेदारीको अवधारणामा आधारित उत्पादन क्षेत्र नेपालको अर्थतन्त्रका महत्वपूर्ण वाहकका रूपमा उदय भइरहेका छन्,” उनले भने, “भारतीय व्यवसायीहरूलाई नेपाललाई बजारको रूपमा मात्र नभई लगानी, उत्पादन, मूल्य अभिवृद्धि र क्षेत्रीय तथा विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा एकीकरणका लागि रणनीतिक साझेदारका रूपमा हेर्न चाहन्छौं।”
डिजिटल अर्थतन्त्रदेखि ऊर्जासम्म अवसर
अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपाल–भारत आर्थिक साझेदारीलाई लगानी र व्यापारको नयाँ क्षेत्रमा विस्तार गर्न सकिने बताए। उनका अनुसार लगानी, उत्पादन, ऊर्जा, पर्यटन, कृषि, डिजिटल अर्थतन्त्रलगायत क्षेत्रमा दुई देशबीच सहकार्यको सम्भावना रहेको छ।
नेपालको स्वच्छ ऊर्जा उत्पादन तथा भारतसँगको सीमापार विद्युत् व्यापारले पनि लगानीका नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सक्ने उनले बताए। त्यस्तै उच्च मूल्यका कृषि उत्पादन, पर्यटन, प्रविधि तथा उत्पादनमूलक उद्योगमा लगानी बढाउन सकिने उनको भनाइ थियो।
नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखिको आर्थिक सम्बन्ध, भौगोलिक निकटता र बजारको पहुँचले निजी क्षेत्रबीचको सहकार्य विस्तारका लागि आधार तयार गरेको उनले बताए।
लगानी वातावरण सुधारमा सरकारको जोड
अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपाल सरकार सुशासन, आर्थिक समृद्धि, लगानी सहजीकरण र संरचनात्मक आर्थिक रूपान्तरणको एजेन्डामा अघि बढिरहेको बताए।
लगानीकर्ताले अपेक्षा गर्ने नीतिगत स्थिरता, पारदर्शिता र अनुमानयोग्य व्यावसायिक वातावरण निर्माण गर्न सरकारले नीतिगत सुधारलाई तीव्रता दिइरहेको उनले जानकारी दिए।
वार्षिक बजेट, कर प्रणालीमा सुधार तथा लगानीकर्ता–मैत्री नीतिगत पहलमार्फत लगानीका बाधा हटाउने र निजी क्षेत्रको नेतृत्वमा आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने सरकारको प्रयास रहेको उनले बताए।
नेपालमा लगानी गर्दा कानुनी तथा नीतिगत वातावरण थप स्पष्ट र सहज बनाउने दिशामा सरकार अघि बढिरहेको उल्लेख गर्दै उनले भारतीय निजी क्षेत्रलाई दीर्घकालीन लगानीका अवसर हेर्न आग्रह गरे।
भारतलाई बजार मात्र नभई रणनीतिक साझेदारका रूपमा हेर्न आग्रह
वाग्लेले भारतीय व्यवसायीलाई नेपाललाई केवल वस्तु तथा सेवाको बजारका रूपमा मात्र नहेरी उत्पादन, लगानी र मूल्य अभिवृद्धिको साझेदारका रूपमा हेर्न आग्रह गरे।
नेपालमा उत्पादन गरी भारतीय तथा अन्य क्षेत्रीय बजारमा निर्यात गर्न सकिने सम्भावना रहेको उनको भनाइ थियो। यसबाट नेपाल–भारत व्यापारलाई मात्र विस्तार नगरी उत्पादन र आपूर्ति शृंखलामा समेत सहकार्य बढाउन सकिने उनले बताए।
नेपालमा लगानी गरिरहेका भारतीय कम्पनीको अनुभव र नयाँ लगानीकर्ताको पुँजी तथा प्रविधिलाई नेपालको उत्पादन क्षमता विस्तारसँग जोड्न सके दुई देशबीचको आर्थिक साझेदारी थप बलियो बन्न सक्ने उनको भनाइ थियो।
भारतीय निजी क्षेत्रको चासो
अन्तरक्रियामा सहभागी भारतीय व्यवसायी तथा सीआईआईका सदस्यहरूले नेपालमा व्यापार तथा लगानीका अवसर खोज्न रुचि देखाएका थिए।
उनीहरूले अर्थमन्त्री वाग्लेसँग सम्भावित सहकार्यका क्षेत्रबारे छलफल गर्नुका साथै नेपालको लगानी नीति, लगानी सुविधा, क्षेत्रगत अवसर र व्यावसायिक वातावरणबारे जानकारी लिएका थिए।
कार्यक्रमले नेपाल सरकार र भारतीय निजी क्षेत्रबीच प्रत्यक्ष संवादको अवसर दिएको थियो। छलफलबाट नेपालमा भारतीय लगानी तथा व्यावसायिक सहकार्य विस्तारका सम्भावित क्षेत्र पहिचान गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
भारत भ्रमणमा रहेका अर्थमन्त्री वाग्लेले यसअघि भारतीय वित्तमन्त्री निर्मला सीतारमण तथा विदेशमन्त्री एस जयशंकरसँग भेटवार्ता गरिसकेका छन्। भ्रमणका क्रममा नेपाल–भारत आर्थिक सहकार्य, लगानी, व्यापार, कनेक्टिभिटी, ऊर्जा तथा विपद्पछिको पुनर्निर्माणका विषयमा भारतीय अधिकारी, व्यवसायी तथा नीतिगत क्षेत्रका प्रतिनिधिसँग छलफल भइरहेको छ।
अर्थमन्त्री वाग्लेको भारत भ्रमणको यो कार्यक्रमलाई नेपालमा भारतीय निजी लगानी आकर्षित गर्ने तथा दुई देशबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई लगानी र उत्पादनसँग थप जोड्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।



