ट्रम्पको इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउने घोषणापछि तेलको मूल्य घट्यो

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि थप कडा आर्थिक दबाब बढाउने घोषणा गरेपछि सोमबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेको छ। एसियाली सेयर बजारमा पनि अधिकांश प्रमुख सूचक ओरालो लागेका छन्।

ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य २.३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल करिब ९२ अमेरिकी डलरमा आएको छ। अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्यमा पनि करिब २.३ प्रतिशत गिरावट आएको छ।

अमेरिकाले इरानमाथि थप आर्थिक प्रतिबन्ध तथा दबाब बढाउने योजना अघि सारेपछि लगानीकर्तामा विश्व अर्थतन्त्र र तेल आपूर्तिसम्बन्धी सम्भावित असरबारे चासो बढेको छ। अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले इरानमाथि थप आर्थिक दबाब बढाउने योजनाबारे सोमबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत जानकारी दिने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकाले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रसँगै चीनलाई समेत इरानमाथिको आर्थिक दबाब अभियानमा सहभागी हुन आग्रह गरेको छ। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउने योजना ‘नाजुक नृत्य’ जस्तै भएको टिप्पणी गरेका छन्।

एसियाली बजारमा पनि दबाब

तेलको मूल्यमा आएको गिरावटसँगै एसियाली सेयर बजारमा पनि सुरुआती कारोबारमा मिश्रित अवस्था देखिएको छ। दक्षिण कोरियाको प्रविधि क्षेत्र केन्द्रित कोस्पी सूचकांक १.४ प्रतिशतले घटेको छ।

टोकियो, सांघाई, ताइपेई र वेलिङ्टनका बजार पनि ओरालो लागेका छन्। सिड्नी, जकार्ता र बैंककका बजारमा भने वृद्धि देखिएको छ। मनिला र क्वालालम्पुरका बजार स्थिर रहेका छन्।

हङकङको सेयर बजारमा भने दुई प्रतिशतभन्दा बढीको गिरावट आएको छ। ‘फास्ट फेसन’ कम्पनी शिनले आगामी सेप्टेम्बर १ मा हङकङमा सेयर सूचीकरण गर्ने घोषणा गरे पनि त्यसले समग्र बजारमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सकेन। सूचीकरणपछि कम्पनीको अनुमानित मूल्यांकन करिब २७ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्ने बताइएको छ।

एनभिडियाको आम्दानीमा लगानीकर्ताको नजर

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) क्षेत्रमा लगानीकर्ताको चासो बढिरहेका बेला अमेरिकी चिप निर्माता एनभिडियाको आगामी आम्दानी प्रतिवेदनतर्फ पनि बजारको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

एआई प्रविधिको तीव्र विस्तारसँगै प्रविधि कम्पनीहरूले गरिरहेको ठूलो लगानीले निरन्तरता पाउने वा त्यसबाट पर्याप्त प्रतिफल प्राप्त हुने विषयमा लगानीकर्ता आशावादी र चिन्तित दुवै देखिएका छन्।

एसपीआई एसेट म्यानेजमेन्टका स्टेफन इनिसले एआई क्षेत्रमा लगानी जारी रहे पनि त्यसको लागत बढ्दै गएको बताएका छन्। एनभिडियाले ठूलो लगानीबाट पर्याप्त प्रतिफल प्राप्त गर्न सक्ने क्षमता प्रमाणित गर्नुपर्ने चुनौती रहेको उनको भनाइ छ।

चिनियाँ प्रविधि कम्पनी अलिबाबाले पनि एआई पूर्वाधार तथा प्रविधि विस्तारका लागि १०.२ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको नयाँ सेयर निष्कासन गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ। कम्पनीले उक्त रकम विश्वव्यापी एआई पूर्वाधार र प्रविधि विस्तारमा प्रयोग गर्ने जनाएको छ।

ज्याक्सन होल भेलातर्फ पनि ध्यान

यसै साता अमेरिकाको ज्याक्सन होलमा हुने केन्द्रीय बैंकका अधिकारी, अर्थशास्त्री तथा वित्तीय क्षेत्रका प्रमुखहरूको वार्षिक भेलातर्फ पनि लगानीकर्ताको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

भेलाबाट अमेरिकी मौद्रिक नीतिको आगामी दिशाबारे थप संकेत प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी ब्याजदर कटौतीको सम्भावना र अमेरिकी अर्थतन्त्रको अवस्थाबारे केन्द्रीय बैंकका अधिकारीहरूको धारणा बजारका लागि महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।

यसैबीच अमेरिकी मुद्रास्फीति तथा बढ्दो सरकारी ऋणका कारण अमेरिकी ट्रेजरी बन्डको प्रतिफल बढेको छ। अमेरिकाको संघीय ऋण ४० ट्रिलियन अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको बताइएको छ।