प्रशिक्षक डी वाइल्डको अप्रत्याशित बहिर्गमनले एन्फाका गम्भीर समस्या उजागर

काठमाडौं, नेपाल – नेपाली महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले हालै सम्पन्न २०२५ एएफसी महिला एसिया कप छनोटमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे पनि नेपाली महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली बेल्जियमका यूईएफए प्रो-लाइसेन्स प्राप्त प्रशिक्षक प्याट्रिक डी वाइल्डको अप्रत्याशित बहिर्गमनले अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) लाई गम्भीर मोडमा पुर्‍याएको छ। विश्व वरीयतामा ५१औं स्थानमा रहेको उज्वेकिस्तानविरुद्ध पुनरागमन गर्दै तीन खेलमा २० गोलको प्रभावशाली प्रदर्शन गरेका डी वाइल्ड नेपाली टोलीसँग काठमाडौं नफर्की सिधै बेल्जियम प्रस्थान गरेका छन्। उनको बहिर्गमनले एन्फाभित्रको व्यापक अस्त व्यस्त व्यवस्थापन र एन्फाभित्रको भेदभाव र बदनियत छताछुल्ल पार्दै गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

एक विशेष अन्तर्वार्तामा डी वाइल्डले एन्फाले “आफ्नो तरिका नसुधारेसम्म नेपाल नफर्किने” स्पष्ट पारेका छन्। उनले आफू “खेलाडीका लागि आएको, सर्कसका लागि नभएको” बताए। उनका अनुसार  खेलाडीहरूलाई “होस्टलजस्तो” दुईतारे होटलमा “खराब खाना” सहित राखिएको, खेलाडीहरूको रिकभरीका लागि “ICE” जस्ता आधारभूत आवश्यकताको अभाव, र सम्झौतामा उल्लेख गरिएका फिजिकल कोच र भिडियो एनालिस्टजस्ता आवश्यक व्यावसायिक सहयोगी कर्मचारीको अनुपस्थिति र जीपीएस र क्यामेरा जस्ता आधुनिक फुटबल प्रविधिको पूर्ण अभावप्रति पनि दुःख व्यक्त गरेका छन् । डी वाइल्डले एन्फालाई राजनीतिक स्वार्थमा बढी केन्द्रित भएको भन्दै आलोचना गरे। उनले प्रधानमन्त्रीसँगको खेलको दिन बिहान ११ बजेको भिडियो कलले खेलाडीहरूमा “अत्यधिक दबाब” सिर्जना गरेको र केही खेलाडीहरूलाई पेनाल्टी सुटआउट गर्न  हिचकिचाउन बाध्य पारेको बताए। त्यतिमात्र नभई उनले आफुलाई दिइएको सहयोगी कम्युटर समेत चलाउन नजान्ने भएको पनि बताएका थिए ।

एन्फाको प्रतिक्रिया भने अस्पष्ट र विरोधाभासपूर्ण रहेको छ। महासचिव किरण राईले डी वाइल्ड फर्किएपछि छलफल हुने बताए पनि आन्तरिक स्रोतहरूले प्रशिक्षकले एन्फालाई आफ्ना चिन्ताहरू लिखित रूपमा जानकारी गराइसकेको खुलासा गरेका छन्। यसबाहेक, टोलीको कप्तानीलाई लिएर पनि ठूलो आन्तरिक विवाद देखिएको थियो। डी वाइल्डले खेल सुरु हुनुभन्दा एक घण्टाअघि मात्र कप्तानको नाम बुझाएकाले टोली व्यवस्थापनले अस्थायी रूपमा रेणुकालाई कप्तानी दिएको थियो।अन्ततः स्टार स्ट्राइकर सावित्रा भण्डारीले मैदानमा टोलीको नेतृत्व गरिन्।

यी महत्त्वपूर्ण चुनौतीका बाबजुद पनि खेलाडीहरूले उल्लेखनीय लचिलोपन र डी वाइल्डसँग गहिरो भावनात्मक सम्बन्ध देखाए। उनीहरूले प्रशिक्षकको “नयाँ ऊर्जा” र “सकारात्मक परिवर्तन” को प्रशंसा गरे। यस्तो अव्यवस्थाका बीच पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने उनीहरूको क्षमता तथा उनीहरूको अपार सम्भावनालाई उजागर गर्छ, तर साथै प्रशासनिक समस्याहरूको हानिकारक प्रभावलाई पनि देखाउँछ।

यो विवादले नेपाली फुटबलभित्रका गम्भीर, प्रणालीगत समस्याहरू, लगानी र दीर्घकालीन योजनाको अभावलाई औंल्याउँछ।

एन्फाको वार्षिक बजेट १.५६ अर्ब रुपैयाँ भए पनि महिला फुटबल विकासका लागि सामान्य खर्चबाहेक स्पष्ट विनियोजन देखिँदैन। यो उज्वेकिस्तानजस्ता राष्ट्रहरूको प्रणालीगत दृष्टिकोणभन्दा बिल्कुलै फरक छ, जहाँ राज्य-अनुदानित एकेडेमीहरू, व्यापक कर्मचारी व्यवस्थापन, र फुटबललाई “सामाजिक परियोजना” को रूपमा हेर्ने दर्शनले सफलता हासिल गरेको छ।

नेपाली महिला फुटबलको भविष्य एन्फाको वास्तविक सुधार गर्ने इच्छामा निर्भर गर्दछ। यसमा ग्रासरुटदेखि राष्ट्रिय टोलीसम्मको स्पष्ट “दृष्टि र प्राविधिक योजना” लागू गर्ने, निरन्तर लगानी सुनिश्चित गर्ने, र खेलाडी तथा कर्मचारीका लागि साँच्चिकै व्यावसायिक र सहयोगी वातावरण सिर्जना गर्नुपर्ने तड्कारो आवस्यकता देखिन्छ ।

डी वाइल्डले आफैंले प्रश्न गरेझैं, “के एन्फाले फुटबललाई बढ्न दिन्छ, वा अर्को प्रशिक्षकलाई पनि छाडेर जान दिन्छ?”

एन्फाले आफ्नो राष्ट्रिय टोलीका प्रशिक्षकहरूसँग यस्ता सार्वजनिक विवादहरूको सामना गरेको यो पहिलो पटक होइन । पुरुष राष्ट्रिय टोलीका पूर्व मुख्य प्रशिक्षक अब्दुल्लाह अल-मुताइरीको कार्यकाल (अप्रिल २०२१ – सेप्टेम्बर २०२२) पनि यस्तै विवादले घेरिएको थियो।

अल-मुताइरीले जुलाई २०२१ मा सामाजिक सञ्जालमार्फत “आन्तरिक राजनीति” लाई दोष दिँदै सार्वजनिक रूपमा आफ्नो राजीनामाको घोषणा गरेका थिए।

नेपाली महिला फुटबल अथवा भनौ समग्र नेपाली फुटबलको भविष्य अब एन्फाको हातमा छ।