बैंकहरू निक्षेप संकलन भन्दा स्थायी तरलता सुविधातर्फ आकर्षित

काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू अब निक्षेप संकलन भन्दा पनि अल्पकालीन तरलता व्यवस्थापनतर्फ केन्द्रित हुँदै गएका छन्। बजारमा कर्जाको माग बढ्दै जाँदा, घट्दो ब्याजदरका बीच बैंकहरूले स्थायी निक्षेप सुविधालाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्।

नेपाल राष्ट्र बैंकले अन्तरबैंक ब्याजदर ३ प्रतिशतभन्दा तल झरेमा त्यसलाई स्थिर राख्न निक्षेप संकलन गर्ने नीति लिएको छ। निक्षेप संकलन प्रक्रिया बोलकबोल प्रणालीमार्फत हुँदै आएको छ, जसले बैंकिङ प्रणालीमा तरलता व्यवस्थापन गर्ने केन्द्रीय बैंकको रणनीति झल्काउँछ।

केन्द्रीय बैंकले ७ देखि २२ दिनसम्मको निक्षेप संकलन गर्ने गर्छ, तर स्थायी तरलता सुविधा भने अधिकतम ३ दिनका लागि मात्र उपलब्ध गराइन्छ। यद्यपि, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले छोटो अवधिको स्थायी निक्षेप सुविधालाई प्राथमिकता दिइरहेका छन्।

फागुन महिनाको सुरूवातदेखि नै बैंकहरूले राष्ट्र बैंकमा ६० अर्बभन्दा धेरै रकम स्थायी निक्षेप सुविधामार्फत राखिसकेका छन्।

• फागुन १ गते – ७७ अर्ब १५ करोड
• फागुन ४ गते – ७३ अर्ब १५ करोड
• फागुन ७ गते – ७९ अर्ब ८० करोड
• फागुन ८ गते – ६२ अर्ब ६५ करोड
• फागुन ११ गते – ७० अर्ब ९० करोड

बैंकहरूको प्राथमिकता स्थायी निक्षेप सुविधा भएका कारण राष्ट्र बैंकले फागुन ४, ६ र ११ गते गरी तीन पटक निक्षेप संकलन आह्वान गर्यो, तर अपेक्षित प्रतिक्रिया पाएन। बैंकहरूले राष्ट्र बैंकलाई ३ प्रतिशतभन्दा बढी ब्याजदर मागेपछि केन्द्रीय बैंकले माग गरिएभन्दा कम मात्र निक्षेप लिएको हो।

हालै मात्र, राष्ट्र बैंकले ३० अर्ब बराबरको निक्षेप संकलन आह्वान गर्दा बैंकहरूले उच्च ब्याजदर मागेपछि केवल १६ अर्ब २० करोड रुपैयाँ मात्र संकलन गरियो।

ब्याजदर घट्दै गएकाले कर्जाको मागमा सुधार देखिएको छ। यसै कारण, बैंकहरू दीर्घकालीन निक्षेप संकलनमा भन्दा पनि अल्पकालीन स्थायी निक्षेप सुविधातर्फ आकर्षित भएका छन्। तर, यदि ब्याजदरमा अझ उतार-चढाव आएमा यो रणनीति फेरि परिवर्तन हुन सक्ने देखिन्छ।